परीक्षा उपयोगिता: ब्रह्माण्ड र पृथ्वीबाट सामान्यतया तथ्यात्मक MCQ आउँछ। ग्रह, उपग्रह, पृथ्वीको गति र दिन-रात/ऋतुको कारण राम्ररी बुझ्नुहोस्।
मुख्य परिभाषा
ब्रह्माण्ड
Standard definition: The universe is the totality of space, time, matter, energy, galaxies, stars, planets and all physical existence.
सरल अर्थ: अन्तरिक्ष, समय, पदार्थ, ऊर्जा, तारा, ग्रह र आकाशगंगा सबै समेटिएको सम्पूर्ण अस्तित्व।
सौर्यमण्डल
Standard definition: The solar system is the Sun and all celestial bodies gravitationally bound to it.
सरल अर्थ: सूर्य र त्यसको गुरुत्वाकर्षणमा बाँधिएका ग्रह, उपग्रह, क्षुद्रग्रह, धूमकेतुहरूको समूह।
ग्रह
Standard definition: A planet is a celestial body that orbits a star, has enough mass to be nearly round and has cleared its orbital path.
सरल अर्थ: सूर्यको वरिपरि घुम्ने, आफ्नै प्रकाश नभएको ठूलो आकाशीय पिण्ड।
उपग्रह
Standard definition: A satellite is a body that revolves around a planet.
सरल अर्थ: ग्रहको वरिपरि घुम्ने पिण्ड, जस्तै चन्द्रमा।
परिभ्रमण
Standard definition: Rotation is the spinning of a body around its own axis.
सरल अर्थ: पृथ्वी आफ्नो अक्षमा घुम्ने गति।
परिक्रमण
Standard definition: Revolution is the movement of a body around another body in an orbit.
सरल अर्थ: पृथ्वी सूर्यको वरिपरि घुम्ने गति।
सरल व्याख्या
सूर्य आफैं प्रकाश दिने तारा हो। पृथ्वी ग्रह हो। चन्द्रमा पृथ्वीको प्राकृतिक उपग्रह हो। पृथ्वीको परिभ्रमणले दिन-रात बनाउँछ भने सूर्य वरिपरि परिक्रमण र पृथ्वीको अक्ष झुकाइले ऋतु परिवर्तन हुन्छ।
छिटो सम्झिने तालिका
| विषय | मुख्य कुरा | परीक्षामा ध्यान |
|---|---|---|
| सूर्य | तारा, प्रकाश र तापको स्रोत | सौर्यमण्डलको केन्द्र |
| पृथ्वी | जीवन भएको ग्रह | गति र संरचना |
| चन्द्रमा | पृथ्वीको उपग्रह | प्राकृतिक उपग्रह |
| परिभ्रमण | अक्षमा घुम्ने | दिन र रात |
| परिक्रमण | सूर्य वरिपरि घुम्ने | वर्ष/ऋतु |
Remember This
- Planet को आफ्नै प्रकाश हुँदैन।
- Star ले आफ्नै प्रकाश दिन्छ।
- Rotation = दिन/रात, Revolution = वर्ष/ऋतु सम्झिनुहोस्।
MCQ Revision Points
- सूर्य एक तारा हो।
- पृथ्वीको प्राकृतिक उपग्रह चन्द्रमा हो।
- परिभ्रमणले दिन र रात बनाउँछ।
- परिक्रमणले वर्षको अवधारणा दिन्छ।