परीक्षा उपयोगिता: इतिहास र संस्कृति भागमा घटना, कालक्रम, सामाजिक संरचना र सम्पदाको महत्वबाट प्रश्न आउन सक्छ। शिक्षकका लागि यो सामाजिक अध्ययनसँग पनि जोडिन्छ।
मुख्य परिभाषा
इतिहास
Standard definition: History is the systematic study of past events, people, institutions and changes over time.
सरल अर्थ: विगतका घटना, व्यक्ति, संस्था र परिवर्तनको व्यवस्थित अध्ययन।
समाज
Standard definition: Society is a group of people living together with shared relationships, norms and institutions.
सरल अर्थ: सम्बन्ध, नियम र संस्थाबाट जोडिएको मानिसहरूको समूह।
संस्कृति
Standard definition: Culture is the way of life of a group, including language, customs, beliefs, values, arts and traditions.
सरल अर्थ: भाषा, चालचलन, विश्वास, मूल्य, कला र परम्परासहितको जीवनशैली।
सांस्कृतिक सम्पदा
Standard definition: Cultural heritage is the tangible and intangible legacy inherited from past generations.
सरल अर्थ: विगतबाट प्राप्त मन्दिर, कला, भाषा, जात्रा, परम्परा आदि सम्पदा।
समाज र संस्कृतिमा ध्यान दिने कुरा
- नेपाल बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक देश हो।
- सामाजिक प्रथा र परम्पराले समाजको व्यवहार र पहिचान देखाउँछ।
- मूल्य र मान्यता समाजले सही/गलत, राम्रो/नराम्रो मान्ने आधार हुन्।
- सम्पदा संरक्षणले इतिहास, पहिचान र पर्यटन जोगाउँछ।
सम्पदा संरक्षण किन?
| कारण | सरल व्याख्या |
|---|---|
| पहिचान | देश र समुदायको मौलिकता जोगिन्छ। |
| शिक्षा | नयाँ पुस्ताले इतिहास र संस्कृति सिक्छ। |
| पर्यटन | आर्थिक विकासमा सहयोग हुन्छ। |
| एकता | विविधतामा सम्मान र सहिष्णुता बढ्छ। |
Exam Point
सम्पदा भन्नाले मन्दिर/दरबार मात्र होइन, भाषा, चाडपर्व, जात्रा, संगीत, लोककथा जस्ता intangible पक्ष पनि पर्छन्।
MCQ Revision Points
- नेपाल बहुसांस्कृतिक देश हो।
- संस्कृति जीवनशैलीसँग सम्बन्धित हुन्छ।
- सम्पदा tangible र intangible दुवै हुन सक्छ।
- सम्पदा संरक्षणले पहिचान, शिक्षा र पर्यटनमा सहयोग गर्छ।