परीक्षा उपयोगिता: विश्व भूगोलबाट map-based र fact-based प्रश्न आउन सक्छ। महादेश, महासागर, अक्षांश/देशान्तर र प्राकृतिक घटनाको अर्थ बुझ्नु आवश्यक छ।

विश्व भौतिक नक्सा - Gundan / mapswire.com, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
विश्वको भौतिक भूगोल पढ्दा महादेश, महासागर र पर्वत शृङ्खला छुट्याएर सम्झिनुहोस्।

मुख्य परिभाषा

महादेश

Standard definition: A continent is one of the world’s large continuous land masses.

सरल अर्थ: पृथ्वीको ठूलो स्थलभाग, जस्तै एशिया, अफ्रिका।

महासागर

Standard definition: An ocean is a very large body of salt water covering major parts of the Earth.

सरल अर्थ: पृथ्वीको विशाल नुनिलो पानीको भाग।

अक्षांश

Standard definition: Latitude is angular distance north or south of the equator.

सरल अर्थ: भूमध्य रेखाबाट उत्तर वा दक्षिणको कोणीय दूरी।

देशान्तर

Standard definition: Longitude is angular distance east or west of the prime meridian.

सरल अर्थ: प्रधान मध्यान्ह रेखाबाट पूर्व वा पश्चिमको कोणीय दूरी।

जलवायु

Standard definition: Climate is the long-term average condition of weather in a place.

सरल अर्थ: कुनै स्थानको लामो समयको औसत मौसमी अवस्था।

किन अक्षांश-देशान्तर चाहिन्छ?

कुनै ठाउँ पृथ्वीको कुन भागमा छ भनेर पत्ता लगाउन अक्षांश र देशान्तर प्रयोग गरिन्छ। अक्षांशले उत्तर-दक्षिण र देशान्तरले पूर्व-पश्चिम स्थान देखाउँछ। देशान्तर समय गणनासँग पनि जोडिन्छ।

प्राकृतिक घटना

  • भूकम्प: पृथ्वीको भित्री हलचलका कारण जमिन कम्पन हुनु।
  • ज्वालामुखी: पृथ्वीको भित्री भागको तातो पदार्थ बाहिर निस्कनु।
  • हिमनदी: हिउँको ठूलो ढिका बिस्तारै बग्ने प्राकृतिक संरचना।
  • मरुभूमि: अत्यन्त कम वर्षा हुने सुख्खा भूभाग।

Exam Point

अक्षांश = Equator सँग सम्बन्धित, देशान्तर = Prime Meridian सँग सम्बन्धित। यो pair बारम्बार confuse हुन्छ।

MCQ Revision Points

  • Latitude उत्तर-दक्षिण दूरी हो।
  • Longitude पूर्व-पश्चिम दूरी हो।
  • Climate लामो समयको औसत मौसम हो।
  • Ocean विशाल नुनिलो पानीको भाग हो।