परीक्षा उपयोगिता: सिकाइ, उत्प्रेरणा र पुनर्बलबाट definition, type र classroom use सोधिन्छ। शिक्षक सेवा परीक्षामा यी concepts धेरै scoring हुन्छन्।
मुख्य परिभाषा
सिकाइ
Standard definition: Learning is a relatively permanent change in behaviour, knowledge, skill or attitude through experience and practice.
सरल अर्थ: अनुभव र अभ्यासबाट ज्ञान, सीप वा व्यवहारमा आउने तुलनात्मक स्थायी परिवर्तन।
सिकाइ स्थानान्तरण
Standard definition: Transfer of learning is the effect of previous learning on new learning.
सरल अर्थ: पहिले सिकेको कुराले नयाँ सिकाइमा पार्ने प्रभाव।
उत्प्रेरणा
Standard definition: Motivation is the internal or external force that starts, directs and sustains behaviour toward a goal.
सरल अर्थ: लक्ष्यतर्फ काम गर्न प्रेरित गर्ने शक्ति।
पुनर्बल
Standard definition: Reinforcement is a consequence that increases the chance of repeating a behaviour.
सरल अर्थ: कुनै व्यवहार दोहोरिने सम्भावना बढाउने परिणाम।
सिकाइमा प्रभाव पार्ने तत्व
- रुचि र आवश्यकता
- पूर्वज्ञान
- अभ्यास र दोहोर्याइ
- उत्प्रेरणा
- शिक्षकको विधि र सामग्री
- घर र विद्यालयको वातावरण
Transfer of Learning का प्रकार
| प्रकार | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| Positive transfer | पुरानो सिकाइले नयाँ सिकाइ सजिलो बनाउँछ | गुणन जानेपछि भाग सजिलो |
| Negative transfer | पुरानो सिकाइले नयाँमा बाधा दिन्छ | गलत उच्चारण बानीले नयाँ भाषा बिगार्नु |
| Zero transfer | पुरानो सिकाइको प्रभाव हुँदैन | असम्बन्धित दुई सीप |
Remember This
Motivation ले सिकाइ सुरु र निरन्तर राख्छ। Reinforcement ले राम्रो व्यवहार वा उत्तरलाई दोहोर्याउन सहयोग गर्छ।
MCQ Revision Points
- सिकाइ तुलनात्मक स्थायी परिवर्तन हो।
- Positive transfer ले नयाँ सिकाइ सजिलो बनाउँछ।
- Motivation लक्ष्यतर्फ व्यवहार निर्देशित गर्ने शक्ति हो।
- Reinforcement ले व्यवहार दोहोरिने सम्भावना बढाउँछ।