परीक्षा उपयोगिता: मापन, मूल्याङ्कन, validity, reliability र परीक्षाका प्रकारबाट सिधा MCQ आउने सम्भावना बढी हुन्छ। फरकहरू table मा सम्झिनुहोस्।
मुख्य परिभाषा
मापन
Standard definition: Measurement is assigning numbers to achievement or performance according to rules.
सरल अर्थ: उपलब्धि वा प्रदर्शनलाई अंक/संख्यामा व्यक्त गर्ने प्रक्रिया।
मूल्याङ्कन
Standard definition: Evaluation is judging the value, quality or progress of learning based on evidence and criteria.
सरल अर्थ: प्रमाणका आधारमा सिकाइको गुणस्तर वा प्रगति निर्णय गर्ने प्रक्रिया।
वैधता
Standard definition: Validity is the degree to which a test measures what it is intended to measure.
सरल अर्थ: परीक्षाले जे नाप्नुपर्ने हो त्यही नापेको अवस्था।
विश्वसनीयता
Standard definition: Reliability is the consistency of test scores over repeated measurement.
सरल अर्थ: नतिजा स्थिर र दोहोरिँदा मिल्दोजुल्दो आउने गुण।
विशिष्टीकरण तालिका
Standard definition: A table of specification is a blueprint that matches content areas, objectives, question types and marks.
सरल अर्थ: विषयवस्तु, उद्देश्य, प्रश्न प्रकार र अंक मिलाउने प्रश्नपत्र नक्सा।
मापन र मूल्याङ्कन फरक
| आधार | मापन | मूल्याङ्कन |
|---|---|---|
| स्वरूप | संख्यात्मक | निर्णयात्मक |
| उदाहरण | ८० अंक | उत्कृष्ट/सुधार आवश्यक |
| क्षेत्र | साँघुरो | व्यापक |
| काम | नाप्ने | मूल्य निर्णय गर्ने |
परीक्षाका प्रकार
- विषयगत परीक्षा: व्याख्यात्मक उत्तर चाहिने।
- वस्तुगत परीक्षा: निश्चित उत्तर हुने, जस्तै MCQ।
- स्तरीकृत परीक्षा: समान standard अनुसार बनाइएको।
- शिक्षक निर्मित परीक्षा: शिक्षकले classroom उद्देश्यका लागि बनाएको।
Exam Point
Validity र Reliability फरक हो। Validity = सही कुरा नाप्नु, Reliability = नतिजा स्थिर हुनु।
MCQ Revision Points
- Measurement संख्यात्मक हुन्छ।
- Evaluation निर्णयात्मक हुन्छ।
- Validity ले सही कुरा नापेको छ कि छैन हेर्छ।
- Reliability ले नतिजाको consistency हेर्छ।