परीक्षा उपयोगिता: वातावरण र विज्ञान प्रविधिबाट definition, effect, cause, measure र examples सोधिन्छ। Secondary Level मा दिगो विकासका लक्ष्य/रणनीति पनि जोडिन्छ।
मुख्य परिभाषा
दिगो विकास
Standard definition: Sustainable development is development that meets present needs without harming future generations’ ability to meet their needs.
सरल अर्थ: आजको आवश्यकता पूरा गर्दा भविष्यको स्रोत र वातावरण नबिगार्ने विकास।
हरितगृह प्रभाव
Standard definition: Greenhouse effect is warming of Earth due to gases trapping heat in the atmosphere.
सरल अर्थ: वायुमण्डलका gas ले ताप रोक्दा पृथ्वी तात्ने प्रक्रिया।
जलवायु परिवर्तन
Standard definition: Climate change is long-term change in average weather patterns.
सरल अर्थ: लामो समयसम्म तापक्रम, वर्षा र मौसमी ढाँचामा हुने परिवर्तन।
Ecosystem
Standard definition: An ecosystem is a system of living organisms interacting with each other and the physical environment.
सरल अर्थ: जीव, वनस्पति र वातावरणबीचको अन्तरक्रियात्मक प्रणाली।
वैकल्पिक ऊर्जा
Standard definition: Alternative energy is energy from non-traditional or renewable sources such as solar, wind and biogas.
सरल अर्थ: सौर्य, वायु, बायोग्यासजस्ता नवीकरणीय स्रोतबाट प्राप्त ऊर्जा।
मानव गतिविधिको ecosystem मा प्रभाव
- वन फँडानीले जैविक विविधता घटाउँछ।
- औद्योगिक प्रदूषणले हावा/पानी बिगार्छ।
- अनियन्त्रित शहरीकरणले फोहोर र स्रोत दबाब बढाउँछ।
- अत्यधिक रासायनिक प्रयोगले माटो र पानीमा असर गर्छ।
जलवायु र वातावरण फरक
| विषय | सरल अर्थ |
|---|---|
| Global warming | पृथ्वीको औसत तापक्रम बढ्नु |
| Climate change | लामो समयको मौसम ढाँचा बदलिनु |
| Pollution | वातावरणमा हानिकारक पदार्थ मिसिनु |
| Ecosystem impact | जीव र वातावरणको सन्तुलन बिग्रनु |
Remember This
Greenhouse effect प्राकृतिक रूपमा आवश्यक भए पनि अत्यधिक greenhouse gases ले global warming बढाउँछ।
MCQ Revision Points
- दिगो विकास भविष्यलाई नबिगारी गर्ने विकास हो।
- Climate change लामो समयको मौसमी परिवर्तन हो।
- Ecosystem जीव र वातावरणको अन्तरक्रिया हो।
- Solar energy वैकल्पिक ऊर्जाको उदाहरण हो।