ब्रह्माण्ड (Universe) मा अनगिन्ती ग्याल्याक्सीहरू छन्। हाम्रो ग्याल्याक्सी मिल्की वे (Milky Way) हो। सौरमण्डलमा ८ ग्रह छन् — सूर्यको परिक्रमा गर्दछन्।
सौरमण्डलका ग्रहहरू (सूर्यदेखि क्रमशः)
| क्रम | ग्रह | उपग्रह | विशेषता |
|---|---|---|---|
| १ | बुध (Mercury) | ० | सबैभन्दा साना, सूर्य नजिक |
| २ | शुक्र (Venus) | ० | सबैभन्दा गर्मो, “भोर तारा” |
| ३ | पृथ्वी (Earth) | १ (चन्द्रमा) | जीवन भएको एकमात्र ग्रह |
| ४ | मंगल (Mars) | २ | “रातो ग्रह” |
| ५ | बृहस्पति (Jupiter) | ९५+ | सबैभन्दा ठूलो ग्रह |
| ६ | शनि (Saturn) | १४६+ | वलय (Ring) भएको |
| ७ | अरुण (Uranus) | २७ | पाँचौ ठूलो |
| ८ | वरुण (Neptune) | १६ | सबैभन्दा टाढा |
अन्य आकाशीय पिण्डहरू
| पिण्ड | परिभाषा |
|---|---|
| उल्का (Meteor) | वायुमण्डलमा जल्दै आउने पिण्ड — “खसी तारा” |
| उल्कापिण्ड (Meteorite) | पृथ्वीमा खस्ने उल्का |
| शिशुग्रह (Asteroid) | मंगल र बृहस्पतिबीचको पट्टीमा |
| धूमकेतु (Comet) | पुच्छ्रे तारा — Halley’s = ७५–७६ वर्षमा |
| उपग्रह (Satellite) | ग्रहको परिक्रमा गर्ने पिण्ड |
Quick Recall
ग्रह संख्या = ८ | सबैभन्दा ठूलो = बृहस्पति | सबैभन्दा सानो = बुध | सबैभन्दा गर्मो = शुक्र | वलय भएको = शनि | “भोर तारा” = शुक्र | Halley धूमकेतु = ७५–७६ वर्ष
नमूना प्रश्नहरू (Sample Questions)
१. सौरमण्डलमा सबैभन्दा ठूलो ग्रह कुन हो?
- A) शनि
- B) बृहस्पति
- C) अरुण
- D) वरुण
✓ उत्तर: B) बृहस्पति
२. “भोर तारा” भनेर कुन ग्रहलाई चिनिन्छ?
- A) बुध
- B) मंगल
- C) शुक्र
- D) पृथ्वी
✓ उत्तर: C) शुक्र
३. Halley’s धूमकेतु कति वर्षमा देखिन्छ?
- A) ५०–५५ वर्ष
- B) ७५–७६ वर्ष
- C) १०० वर्ष
- D) २५ वर्ष
✓ उत्तर: B) ७५–७६ वर्ष