अशाब्दिक परीक्षणमा ६ प्रश्न × २ अंक = १२ अंक आउँछन्। भेन चित्र, मेट्रिक्स, पानीमा देखिने आकृति, ऐनामा देखिने आकृति, अन्तर्निहित आकृति मुख्य विषय हुन्।
भेन चित्र (Venn Diagram)
सूत्र र प्रयोग
n(A∪B) = n(A) + n(B) − n(A∩B)
उदाहरण: ४० जनाले नेपाली पढे, ३० ले गणित, १५ ले दुवै। कति जनाले कम्तीमा एउटा पढे?
= ४०+३०−१५ = ५५
तीन समूहको: n(A∪B∪C) = n(A)+n(B)+n(C) − n(A∩B) − n(B∩C) − n(A∩C) + n(A∩B∩C)
पानीमा देखिने आकृति (Water Image)
नियम
- पानीमा देखिने = माथि-तल उल्टो (तर बायाँ-दायाँ उही)
- ऐनामा देखिने = बायाँ-दायाँ उल्टो (तर माथि-तल उही)
- संख्या: 3 को पानी छाया = ३ को माथि-तल flip
अन्तर्निहित आकृति (Embedded Figure)
विधि
- ठूलो आकृतिभित्र सानो आकृति खोज्ने
- सबै रेखाहरू खिचिएका हुनुपर्छ
- साइज परिवर्तन हुँदैन
मेट्रिक्स चित्र (Figure Matrix)
विधि
- पंक्ति र स्तम्भमा नियम खोज्ने
- रोटेशन, आकार, रंग, संख्या परिवर्तन नियम
- ? चिह्नमा सही विकल्प छान्ने
त्रिभुज गणना
सूत्र
n-रेखाको तारा/ग्रिडमा त्रिभुज संख्या = n(n+2)(2n+1)/8 (विशेष ढाँचाको)
सामान्य: प्रत्येक त्रिभुज र उनीहरूको मिलाइएका संख्या जोड्ने
Quick Recall
Venn = n(A∪B)=n(A)+n(B)-n(A∩B) | पानी = माथि-तल flip | ऐना = बायाँ-दायाँ flip | Matrix = पंक्ति/स्तम्भ नियम
PSC जस्तै नमूना प्रश्नहरू
१. ४० जनाले A पढे, ३० जनाले B पढे, १५ जनाले दुवै पढे। कतिले केही पढेनन् भने कुल ७० जना छन्?
- A) ५
- B) १०
- C) १५
- D) २०
✓ उत्तर: C) १५ — n(A∪B)=40+30-15=55; केही नपढ्ने = 70-55 = 15
२. ऐनामा देखिने आकृतिमा के परिवर्तन हुन्छ?
- A) माथि-तल उल्टो
- B) बायाँ-दायाँ उल्टो
- C) घुमाइएको
- D) सानो हुन्छ
✓ उत्तर: B) बायाँ-दायाँ उल्टो (Lateral inversion)