नेपाल जलस्रोतमा अत्यन्त धनी छ। विश्वको दोस्रो ठूलो जलविद्युत सम्भावना भएको देश नेपाल हो (केही स्रोत अनुसार)। नेपालका नदीहरू हिमालबाट उद्गम भई भारत हुँदै बंगालको खाडीमा पुग्छन्।
नेपालका प्रमुख नदी प्रणाली
| नदी प्रणाली | प्रमुख नदीहरू | उद्गम |
|---|---|---|
| कोसी | सूनकोसी, दूधकोसी, तामाकोसी, अरुण, तमोर | हिमाल/तिब्बत |
| गण्डकी | कालीगण्डकी, मर्स्याङ्दी, बुढीगण्डकी, त्रिशूली | हिमाल |
| कर्णाली | कर्णाली, भेरी, सेती, मुगु | हिमाल/तिब्बत |
| महाकाली | महाकाली (काली) | हिमाल |
नेपालका प्रमुख तालहरू
| ताल | जिल्ला | विशेषता |
|---|---|---|
| रारा | मुगु | नेपालको सबैभन्दा ठूलो ताल |
| फोक्सुण्डो | डोल्पा | सबैभन्दा गहिरो, नीलो |
| फेवा | कास्की (पोखरा) | दोस्रो ठूलो, पर्यटकीय |
| टिलिचो | मनाङ | विश्वकै उच्च ताल |
| गोसाइँकुण्ड | रसुवा | धार्मिक महत्त्व |
हावापानीका प्रकार
| प्रकार | क्षेत्र | विशेषता |
|---|---|---|
| उष्णकटिबन्धीय | तराई | गर्मो, आर्द्र |
| उपोष्ण | निम्न पहाड | मध्यम, वर्षा |
| समशीतोष्ण | मध्य पहाड | ठन्डो-न्यानो |
| अल्पाइन | उच्च पहाड | चिसो, हिउँ |
| आर्कटिक | हिमाल | अत्यन्त चिसो |
Quick Recall
सबैभन्दा ठूलो ताल = रारा | गहिरो ताल = फोक्सुण्डो | सबैभन्दा लामो नदी = कर्णाली | पोखरा नजिकको ताल = फेवा | उच्च ताल = टिलिचो
नमूना प्रश्नहरू
१. नेपालको सबैभन्दा ठूलो ताल कुन हो?
- A) फेवा
- B) रारा
- C) फोक्सुण्डो
- D) टिलिचो
✓ उत्तर: B) रारा (मुगु)
२. नेपालको “श्रीलंका” भनेर कुन ठाउँलाई भनिन्छ?
- A) फोक्सुण्डो
- B) कोशी टप्पु
- C) मुस्ताङ
- D) प्युठान
✓ उत्तर: B) कोशी टप्पु