पृथ्वी सौरमण्डलको तेस्रो ग्रह हो। यो एकमात्र ग्रह हो जहाँ जीवन छ। पृथ्वीको आकार जियोइड (ध्रुवमा चेप्टो, भूमध्यमा फुलेको) छ।
पृथ्वीको परिचय
| विषय | तथ्य |
|---|---|
| आकार | Geoid — ध्रुवीय व्यास < भूमध्यरेखीय व्यास |
| भूमध्यरेखीय व्यास | १२,७५६ km |
| ध्रुवीय व्यास | १२,७१३ km |
| परिधि (भूमध्य) | ~४०,०७५ km |
| सतहको क्षेत्रफल | ~५१ करोड वर्ग km |
| जल भाग | ~७१% |
| थल भाग | ~२९% |
पृथ्वीका दुई गतिहरू
१. आफ्नै अक्षमा घुर्ने (Rotation)
- समय: २३ घण्टा ५६ मिनेट (सौर दिन = २४ घण्टा)
- दिशा: पश्चिमबाट पूर्व (Anti-clockwise देखेर)
- परिणाम: दिन-रात
- गति: ~१,६७० km/h (भूमध्यमा)
२. सूर्यको परिक्रमा (Revolution)
- समय: ३६५ दिन ६ घण्टा (= ३६५.२५ दिन)
- Leap Year: ४ वर्षमा एक पटक
- परिणाम: ऋतु परिवर्तन
- औसत दूरी: ~१५ करोड km (१ AU)
पृथ्वीका परतहरू
| परत | गहिराई | विशेषता |
|---|---|---|
| भूपर्पटी (Crust) | ०–७० km | ठोस, सिलिका र एल्युमिनियम |
| मेन्टल (Mantle) | ७०–२,९०० km | अर्धपग्लेको |
| बाहिरी कोर | २,९००–५,१०० km | तरल, लोहा-निकेल |
| भित्री कोर | ५,१०० km+ | ठोस, लोहा-निकेल |
Quick Recall
Rotation = दिन-रात | Revolution = ऋतु | जल = ७१%, थल = २९% | Leap Year = ४ वर्षमा | ३६५.२५ दिन = सौर वर्ष
नमूना प्रश्नहरू
१. पृथ्वीको आफ्नै अक्षमा घुर्ने गतिको फलस्वरूप के हुन्छ?
- A) ऋतु परिवर्तन
- B) दिन-रात
- C) चन्द्रग्रहण
- D) सूर्यग्रहण
✓ उत्तर: B) दिन-रात
२. पृथ्वीको सतहमा जलभाग कति प्रतिशत छ?
- A) ५०%
- B) ६०%
- C) ७१%
- D) ८०%
✓ उत्तर: C) ७१%