विश्वका प्रमुख पर्वतश्रृंखला, भूकम्पीय क्षेत्र, ज्वालामुखी र जलवायु सम्बन्धी आधारभूत ज्ञान PSC परीक्षामा नियमित सोधिन्छ।

विश्वका प्रमुख पर्वतश्रृंखलाहरू

पर्वत स्थान विशेषता
हिमालय एसिया विश्वकै उच्चतम — सगरमाथा
Andes दक्षिण अमेरिका विश्वकै लामो श्रृंखला
Rockies उत्तर अमेरिका पश्चिम भाग
Alps युरोप Mont Blanc सर्वोच्च
Urals रसिया युरोप-एसिया विभाजन

भूकम्प र ज्वालामुखी

भूकम्प सम्बन्धी

  • उत्पत्तिस्थल = Focus/Hypocenter
  • सतहमा माथि = Epicenter
  • मापन = Richter Scale
  • प्रशान्त महासागर किनारा = Ring of Fire (सबैभन्दा बढी)

ज्वालामुखी (Volcano)

  • नेपालको ज्वालामुखीको चिह्न = दुल्लु, दैलेख
  • सक्रिय ज्वालामुखी = Kilauea (Hawaii)
  • प्रकार: सक्रिय, सुसुप्त, मृत

जलवायु क्षेत्रहरू

क्षेत्र अवस्थिति विशेषता
उष्णकटिबन्धीय 0°–23.5° गर्मो, वर्षा बढी
उपोष्णकटिबन्धीय 23.5°–40° मरुभूमि
समशीतोष्ण 40°–66.5° मध्यम जलवायु
ध्रुवीय 66.5°–90° चिसो, बर्फ

मनसुन र व्यापारिक वायु

मनसुन (Monsoon)

  • ग्रीष्म मनसुन: समुद्रबाट स्थलतर्फ (वर्षा)
  • शीत मनसुन: स्थलबाट समुद्रतर्फ (सुख्खा)
  • नेपालमा: जुन–सेप्टेम्बर = मनसुन

Quick Recall

Richter Scale = भूकम्प | Epicenter = भूकम्पको सतह बिन्दु | Ring of Fire = प्रशान्त किनारा | Andes = लामो पर्वतश्रृंखला | नेपालमा मनसुन = जुन–सेप्टेम्बर

नमूना प्रश्न

भूकम्पको तीव्रता मापन गर्न कुन स्केल प्रयोग गरिन्छ?

  • A) Beaufort Scale
  • B) Richter Scale
  • C) Mercalli Scale
  • D) Kelvin Scale

✓ उत्तर: B) Richter Scale