मात्रात्मक परीक्षणमा ८ प्रश्न × २ अंक = १६ अंक आउँछन्। प्रतिशत, अनुपात, औसत, नाफा-नोक्सान, समय-काम, मिति/पात्रो मुख्य विषय हुन्।
प्रमुख सूत्रहरू
प्रतिशत र अनुपात
प्रतिशत = (भाग ÷ जम्मा) × १०० | अनुपात: a:b = c:d → ad = bc
औसत
औसत = जम्मा ÷ संख्या | सात विषयको औसत ६०, पहिलो ४ को ६३, पछिल्लो ४ को ५५ → ४थो = (६३×४ + ५५×४) − ६०×७ = २५२+२२०−४२० = ५२
साधारण ब्याज
SI = P×R×T÷100 | A = P(1 + RT/100)
समय र काम
A ले n दिनमा काम गर्छ → एक दिनमा 1/n भाग | A+B सँगै = 1/(1/a + 1/b) दिन
LCM (पाइला सम्बन्धी)
तीन जनाको पाइला: ३० cm, ३५ cm, ३६ cm → LCM(30,35,36) = ?, 30=2×3×5, 35=5×7, 36=4×9 → LCM = 2²×3²×5×7 = 1260 cm = 12 m 60 cm
मेट्रिक्स
उदाहरण
| 1 | 7 | 9 |
| 2 | 14 | ? |
| 3 | 105 | 117 |
नियम: पहिलो col × दोस्रो col + पहिलो col = तेस्रो col? हेर्ने: 1×7+… = 9? 7+2=9 ✓, 2×14/2… → 14+4=18 18
Quick Recall
SI = PRT/100 | LCM = सबैभन्दा सानो साझा गुणनफल | औसत = जम्मा/संख्या | Venn: n(A∪B)=n(A)+n(B)-n(A∩B)
PSC जस्तै नमूना प्रश्नहरू
१. ७ विषयको औसत अंक ६० छ। पहिलो ४ को औसत ६३ र पछिल्लो ४ को ५५ छ। चौथो विषयको अंक कति?
- A) 52
- B) 59
- C) 59.33
- D) डेटा अपर्याप्त
✓ उत्तर: A) 52 — (63×4 + 55×4) − 60×7 = 252+220−420 = 52
२. तीन व्यक्तिका पाइला ३०, ३५, ३६ cm छन्। पूर्ण पाइलामा समान दूरी पार गर्न कति दूरी हिड्नु पर्छ?
- A) 6 m 30 cm
- B) 12 m 60 cm
- C) 18 m 90 cm
- D) 3 m 15 cm
✓ उत्तर: B) 12 m 60 cm (LCM = 1260 cm)