लोक सेवा आयोग
अप्राविधिक तर्फका न्याय, परराष्ट्र, प्रशासन, लेखापरीक्षण र संसद सेवा
राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी — नायब सुब्बा वा सो सरह पदको खुला प्रतियोगितात्मक परीक्षा

प्रथम पत्र
सामान्य ज्ञान र बौद्धिक परीक्षण
१०० अंक
५० MCQ
४५ मिनेट

परीक्षा योजना (Examination Scheme)

चरण विषय पूर्णांक उत्तीर्णांक प्रश्न संख्या × अंक समय
प्रथम चरण
(प्रारम्भिक/Screening)		 सामान्य ज्ञान र सामान्य बौद्धिक परीक्षण १०० ४५ ५० प्रश्न × २ अंक
(बहुवैकल्पिक MCQ)		 ४५ मिनेट
द्वितीय चरण — पत्र २
(मूल परीक्षा)		 समसामयिक अध्ययन र सार्वजनिक सेवा व्यवस्थापन १०० ४० १४ प्रश्न × ५ अंक
३ प्रश्न × १० अंक		 २ घण्टा ३० मि.
द्वितीय चरण — पत्र ३ सेवा-समूह सम्बन्धी विषय १०० ४० पाठ्यवस्तुमा दिएए अनुसार २ घण्टा ३० मि.
अन्तिम चरण कम्प्युटर सीप परीक्षण (१०)
अन्तर्वार्ता (३०)		 ४० — प्रयोगात्मक + मौखिक १५ मिनेट
⚠️ महत्त्वपूर्ण नियमहरू:
• प्रथम चरण स्क्रिनिङ मात्र — यसको अंक मूल परीक्षामा समावेश गरिन्न
• गलत उत्तर बापत २०% अंक कट्टा | उत्तर नदिएमा कट्टा छैन
• परीक्षामा क्याल्कुलेटर प्रयोग गर्न पाइन्न
• पाठ्यक्रम लागू मिति: २०८१/०३/२०

प्रथम पत्र पाठ्यक्रम

भाग १: सामान्य ज्ञान — ३० प्रश्न × २ अंक = ६० अंक

एकाइ विषय प्रश्न
१.१ ब्रह्माण्ड सम्बन्धी जानकारी — सौरमण्डल: सूर्य, ग्रह, उपग्रह, शिशुग्रह, उल्का, धूमकेतु/पुच्छ्रे ताराहरू | पृथ्वी: परिचय, उत्पत्ति र गति १
१.२ विश्वको भूगोल — महादेश, महासागर, ध्रुव, अक्षांश, देशान्तर, अन्तर्राष्ट्रिय तिथि रेखा, समय, दूरी, पर्वतश्रृंखला, मरुभूमि, भूकम्प, ज्वालामुखी, नदी, हिमनदी, ताल, जलवायु, व्यापारिक वायु, मनसुन २
१.३ नेपालको भूगोल — धरातलीय स्वरूपको किसिम, विशेषता; प्राकृतिक स्रोत: किसिम, उपलब्धि र वर्तमान अवस्था; भौगोलिक विविधता र जनजीवन; नेपालमा पाइने हावापानीको किसिम र विशेषता ४
१.४ विश्वको इतिहास — म्याग्नाकार्टा, औद्योगिक क्रान्ति, फ्रान्सको राज्यक्रान्ति, अमेरिकी स्वतन्त्रता संग्राम, रुसी/अक्टोबर क्रान्ति, प्रथम र द्वितीय विश्वयुद्ध, भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम — घटना, कारण र परिणामहरू १
१.५ नेपालको इतिहास (प्राचीन–हालसम्म) — किराँतकाल, लिच्छविकाल र मध्यकाल; सामाजिक, आर्थिक एवं राजनीतिक अवस्था; आधुनिक इतिहास; राजनीतिक घटनाक्रम, कारण र परिणामहरू २
१.६ नेपालको सामाजिक एवं सांस्कृतिक अवस्था — प्रथा, परम्परा, मूल्य र मान्यता, धर्म, जातजाति, भाषाभाषी, संस्कृति, कला, साहित्य, संगीत; सांस्कृतिक सम्पदाको किसिम, विशेषता र महत्त्व ४
१.७ नेपालको आर्थिक अवस्था — विकासका पूर्वाधारहरू (कृषि, उद्योग, व्यापार, पर्यटन, यातायात, संचार, शिक्षा, स्वास्थ्य, विद्युत) र विकास योजना ३
१.८ विज्ञान प्रविधि र स्वास्थ्य — विज्ञान प्रविधिको विकासबाट मानव जीवनमा परेको प्रत्यक्ष प्रभाव; जैविक प्रविधि, सूचना तथा सञ्चार प्रविधि र वैकल्पिक उर्जा; क्रमविकास र वंशाणु, स्वास्थ्य, रोग, खोप, खाद्य, पोषण, सरसफाइ; दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने वस्तुहरू ३
१.९ पारिस्थितिक पद्धति र वातावरण — पारिस्थितिक पद्धतिको परिचय र प्रकार तथा जीव भू-रासायनिक चक्र; दिगो विकास, जैविक विविधता, दुर्लभ पशुपंछी र वनस्पति, विश्वव्यापी उष्णता, जलवायु परिवर्तन, हरितगृह प्रभाव, ओजोन विनाश, वातावरण, प्रदूषण, जनसंख्या, शहरीकरण, बसोबास ३
१.१० अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा संघ/संस्था — नेपालका छिमेकी देशहरू, बेलायत, अमेरिका, जापानसँगको सम्बन्ध; संयुक्त राष्ट्रसंघ: अङ्ग, विशिष्टीकृत संस्था र गतिविधि; क्षेत्रीय संगठन: सार्क, बिमस्टेक, आसियान, युरोपियन संघ २
१.११ समसामयिक — राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वका राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक, वैज्ञानिक, सांस्कृतिक, खेलकुद, पुस्तक, पुरस्कार, कला, साहित्य, संगीत लगायत समसामयिक घटना र महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्व ५

भाग २: सामान्य बौद्धिक परीक्षण — २० प्रश्न × २ अंक = ४० अंक

एकाइ विषय प्रश्न
२.१ शाब्दिक तार्किक परीक्षण — बोध, शब्दज्ञान, अनुक्रम, समरूपता, वर्गीकरण, कोडिङ-डिकोडिङ, छोडिएका अक्षर/संकेत मिलाउने, दिशा र दूरी ज्ञान परीक्षण, तार्किक विश्लेषण, श्रेणीक्रम (पंक्तिक्रम), भनाई र कारण, आगमन, निगमन, कार्य/अवस्थाको सिलसिला ६
२.२ मात्रात्मक (संख्यात्मक वा अंक सम्बन्धी) तार्किक परीक्षण — अनुक्रम (श्रेणीक्रम), समरूपता, वर्गीकरण, कोडिङ, छोडिएका संख्या मिलाउने, साझा गुण, मेट्रिक्स, तथ्याङ्क व्याख्या, तथ्याङ्क जाँच, अंकगणितीय तर्क/क्रिया, प्रतिशत, भिन्न, दशमलव, अनुपात, औसत, नाफा, नोक्सान, मिति/पात्रो, समय र काम ८
२.३ अशाब्दिक तार्किक परीक्षण — अनुक्रम, समरूपता, एकरूपता, वर्गीकरण, तार्किक चित्रात्मक विश्लेषण, भेन चित्र, मेट्रिक्स चित्र, त्रिभुज र वर्गहरूको रचना, चित्र वा आकृति बनावट र विश्लेषण, विन्दु स्थान/स्थिति, पानीमा देखिने आकृति, ऐनामा देखिने आकृति, अन्तर्निहित आकृति, चित्रको स्थानान्तरण ६