📚 लेखा — परिचय (Introduction to Accounting)
लेखा भनेको व्यापारिक कारोबारहरू रेकर्ड गर्ने, वर्गीकरण गर्ने, सारांश बनाउने र व्याख्या गर्ने कला तथा विज्ञान हो। बैंकिङ सन्दर्भमा लेखाको विशेष महत्त्व छ किनभने NRB ले सबै BFI हरूलाई NFRS/NAS अनुरूप वित्तीय विवरण प्रकाशित गर्न बाध्य पार्छ।
| उद्देश्य | विवरण |
|---|---|
| Recording | Double-entry प्रणालीमा सम्पूर्ण कारोबार रेकर्ड |
| Classifying | सम्बन्धित खाताहरूमा वर्गीकरण (Ledger) |
| Summarising | Trial Balance, P&L, Balance Sheet तयार |
| Interpreting | वित्तीय अनुपात विश्लेषण — NPL, CAR, ROA, ROE |
🏦 बैंकिङमा लेखाको महत्त्व
- NRB Directive: सबै वाणिज्य बैंकले NFRS अनुरूप Quarterly र Annual Financial Statements सार्वजनिक गर्नुपर्छ
- Prudential Norms: CRR (4%), SLR (10%), Capital Adequacy Ratio (11%), Credit to Core Capital+Deposit (CCD) 80% सीमा
- Loan Classification: Pass, Watch-list, Sub-standard, Doubtful, Loss — प्रत्येकमा फरक Provision
- Asset-Liability Management (ALM): Liquidity Risk र Interest Rate Risk व्यवस्थापन
✍️ ५ अंक उत्तर ढाँचा — लेखा विषय
प्रश्न उदाहरण: “लेखाका उद्देश्यहरू उल्लेख गर्नुस्।” / “Double-entry प्रणाली भनेको के हो?”
- परिभाषा — १ वाक्यमा सटीक परिभाषा (२-३ लाइन)
- मुख्य बुँदाहरू — ३-४ बुँदा क्रमबद्ध (प्रत्येक बुँदा नेपाली + technical term)
- बैंकिङ सन्दर्भ — NRB/BFI सँग सम्बन्ध जोड्नुस्
- निष्कर्ष — एक वाक्य
✍️ १० अंक उत्तर ढाँचा — लेखा विषय
प्रश्न उदाहरण: “Bank Reconciliation Statement तयार गर्ने विधि वर्णन गर्नुस्।”
- भूमिका — विषयको महत्त्व र बैंकिङसँग सम्बन्ध (२ अनुच्छेद)
- परिभाषा र अवधारणा — सटीक परिभाषा
- विस्तृत प्रक्रिया / बुँदाहरू — क्रमबद्ध ५-७ बुँदा
- उदाहरण / Format — साधारण numeric example वा table format
- महत्त्व र सीमा — व्यावहारिक उपयोग
- निष्कर्ष — NRB/नेपाल सन्दर्भमा जोड्नुस्
🔑 मुख्य खाता समीकरण:
Assets = Liabilities + Capital (Owner’s Equity)
Double Entry: हरेक Debit को बराबर Credit हुन्छ
Golden Rules: Real A/c: Dr. what comes in, Cr. what goes out | Personal A/c: Dr. the receiver, Cr. the giver | Nominal A/c: Dr. all expenses/losses, Cr. all incomes/gains
Assets = Liabilities + Capital (Owner’s Equity)
Double Entry: हरेक Debit को बराबर Credit हुन्छ
Golden Rules: Real A/c: Dr. what comes in, Cr. what goes out | Personal A/c: Dr. the receiver, Cr. the giver | Nominal A/c: Dr. all expenses/losses, Cr. all incomes/gains
💡 NRB परीक्षामा सोधिएका प्रश्नहरू: “लेखाका सिद्धान्तहरू के हुन्?” | “Double-entry प्रणालीको महत्त्व” | “बैंकिङ लेखाका विशेषताहरू” | “NFRS र NAS बीचको फरक”