अशाब्दिक तर्क (Non-Verbal Reasoning)
अशाब्दिक तर्कमा चित्र, आकार र ढाँचाहरूको बीचको सम्बन्ध बुझ्नुपर्छ। यसमा शब्दको प्रयोग न्यून हुन्छ; visual pattern र spatial intelligence परीक्षण गरिन्छ।
1. Pattern Completion / Matrix
3×3 वा 2×2 grid मा एउटा cell रिक्त हुन्छ, त्यसलाई fill गर्नुपर्छ।
हेर्नुपर्ने ५ तत्वहरू
| तत्व | उदाहरण |
|---|---|
| Shape | Circle → Triangle → Square (rotation pattern) |
| Size | Small → Medium → Large |
| Shade/Fill | Empty → Half-filled → Filled |
| Position | Top-left → Centre → Bottom-right |
| Count | 1 dot → 2 dots → 3 dots |
2. Series (Figure Series)
Common Transformations
- Rotation: 45°, 90°, 135°, 180° clockwise वा anti-clockwise
- Reflection: Horizontal वा Vertical mirror
- Addition/Deletion: प्रत्येक step मा element थपिने वा हट्ने
- Inside-outside swap: Inner र outer figures interchange
- Movement: Element move हुने pattern (e.g., corner to corner)
3. Analogy (Figure Analogy)
Figure A : Figure B :: Figure C : ?
A बाट B मा के transformation भयो → त्यही C मा गर्नुस्
Transformations: Rotate + Shade change + Size change एकैपटक हुन सक्छ
4. Classification (Odd Figure)
हेर्ने बुँदाहरू
- कुन figure मा sides को count फरक छ?
- कुन figure मात्र symmetric छ/छैन?
- कुन figure मा angle different छ?
- Shading pattern — कुन मात्र अलग?
5. Mirror Image र Water Image
Mirror Image (Lateral Inversion)
Mirror रेखा vertical हुन्छ
Left ↔ Right बदलिन्छ
Top-Bottom उस्तै रहन्छ
Clocks: Time उल्टो देखिन्छ
Water Image (Vertical Inversion)
Mirror रेखा horizontal हुन्छ
Top ↔ Bottom बदलिन्छ
Left-Right उस्तै रहन्छ
Example: Clock shows 4:30 → Mirror image = 7:30
6. Paper Folding र Cutting
Steps
- Paper कति पटक र कुन direction मा fold भयो — track गर्नुस्
- Cut गरिएको hole को position mentally unfold गर्नुस्
- Fold गर्दा: एक fold = 2 holes, दुई fold = 4 holes (symmetric)
7. Embedded Figures र Cubes
Embedded Figures
दिइएको simple figure कुन complex figure भित्र लुकेको छ — trace गर्नुस्। Orientation र size match गर्नुपर्छ।
Cube / Dice
Opposite faces: 1-6, 2-5, 3-4 (standard dice)
Net बाट cube बनाउँदा opposite faces identify गर्नुस्
2 adjacent faces → कहिले पनि opposite हुँदैन
• Matrix: Shape, Size, Shade, Position, Count — 5 elements
• Mirror: Left↔Right | Water: Top↔Bottom
• Clock Mirror: 11:60 − original time
• Paper fold: n folds = 2ⁿ symmetric holes
• Dice opposite: 1-6, 2-5, 3-4
• Series: Rotation, Reflection, Addition, Swap — 4 main transforms
Q1. एउटा घडीमा 8:20 देखाउँछ। Mirror मा time के देखिन्छ?
(A) 3:40 (B) 4:40 (C) 3:50 (D) 4:50
→ (A) 3:40 → 11:60 − 8:20 = 3:40
Q2. Paper लाई दुई पटक fold गरेर एउटा hole काटियो भने unfold गर्दा कति holes देखिन्छ?
(A) 2 (B) 4 (C) 6 (D) 8
→ (B) 4 → 2² = 4