नेपालको संविधान — आधारभूत परिचय र इतिहास
संविधानको अर्थ
संविधान राज्यको मूल कानून हो जसले सरकारको संरचना, नागरिकका अधिकार र शासन प्रणाली निर्धारण गर्छ। नेपालको हालको संविधान नेपालको संविधान, २०७२ हो।
नेपालका संविधानहरूको इतिहास
| क्र. | संविधान | वर्ष | विशेषता |
|---|---|---|---|
| १ | नेपाल सरकार वैधानिक कानून | २००४ | प्रथम लिखित कानून |
| २ | नेपाल अन्तरिम शासन विधान | २००७ | राणाशाही अन्त्यपछि |
| ३ | नेपाल अधिराज्यको संविधान | २०१५ | राजाको अधिकार सर्वोच्च |
| ४ | नेपालको संविधान | २०१९ | पञ्चायत प्रणाली |
| ५ | नेपाल अधिराज्यको संविधान | २०४७ | बहुदलीय प्रजातन्त्र |
| ६ | नेपालको अन्तरिम संविधान | २०६३ | गणतन्त्रतर्फको संक्रमण |
| ७ | नेपालको संविधान | २०७२ | हालको, संघीय गणतन्त्र |
नेपालको संविधान, २०७२ — प्रमुख तथ्य
जारी मिति२०७२ असोज ३ (Sep 20, 2015)
प्रकारसंघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र
भाग संख्या३५ भाग
धारा संख्या३०८ धारा
अनुसूची९ वटा
संशोधन२ पटक (२०७२ माघ ९, २०७७ असार ४)
संविधानको मूल संरचना
| विषय | विवरण |
|---|---|
| राज्यको स्वरूप | संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र |
| शासन प्रणाली | बहुदलीय प्रतिस्पर्धात्मक |
| राज्यका अंग | व्यवस्थापिका, कार्यपालिका, न्यायपालिका |
| संघीय इकाई | संघ, प्रदेश (७), स्थानीय (७५३) |
| राजधानी | काठमाडौं |
| राष्ट्रभाषा | नेपाली (देवनागरी लिपि) |
Quick Recall
- नेपालको पहिलो संविधान = २००४ (नेपाल सरकार वैधानिक कानून)
- हालको संविधान = २०७२ (जारी: असोज ३)
- संविधानमा = ३५ भाग, ३०८ धारा, ९ अनुसूची
- संशोधन = २ पटक (पहिलो: माघ ९, २०७२; दोस्रो: असार ४, २०७७)
- दोस्रो संशोधन = नयाँ नक्सा (अनुसूची ३)