कानून भन्नाले राज्यद्वारा निर्मित र लागू गरिएको बाध्यकारी नियमहरूको समूह हो। नेपालमा लिखित संविधानमा आधारित कानूनी प्रणाली छ।
कानूनको वर्गीकरण
| प्रकार | विषय | उदाहरण |
|---|---|---|
| फौजदारी कानून | अपराध र सजाय | मुलुकी फौजदारी संहिता, २०७४ |
| दिवानी कानून | व्यक्तिगत अधिकार र सम्पत्ति | मुलुकी देवानी संहिता, २०७४ |
| संवैधानिक कानून | राज्य संरचना | नेपालको संविधान, २०७२ |
| प्रशासनिक कानून | सरकारी निकाय | निजामती सेवा ऐन |
| अन्तर्राष्ट्रिय कानून | राष्ट्रहरूबीचको | UN Charter, सन्धि |
कानून निर्माण प्रक्रिया (नेपाल)
विधेयक पारित प्रक्रिया
- विधेयक मस्यौदा तयारी (मन्त्रालय/संसद सदस्य)
- सम्बन्धित संसद सभामा पेश
- विधेयक समिति विचार
- सदनमा छलफल र मतदान
- दुवै सदनबाट पारित (आवश्यक भए)
- राष्ट्रपतिबाट प्रमाणीकरण
- राजपत्रमा प्रकाशन र कार्यान्वयन
नेपालका प्रमुख संहिताहरू
| संहिता | वर्ष | विषय |
|---|---|---|
| मुलुकी देवानी (दिवानी) संहिता | २०७४ | सम्पत्ति, करार, परिवार |
| मुलुकी फौजदारी संहिता | २०७४ | अपराध र सजाय |
| मुलुकी देवानी कार्यविधि | २०७४ | दिवानी मुद्दाको प्रक्रिया |
| मुलुकी फौजदारी कार्यविधि | २०७४ | फौजदारी मुद्दाको प्रक्रिया |
Quick Recall
मुलुकी संहिता = २०७४ | संविधान = २०७२ | फौजदारी = अपराध/सजाय | दिवानी = सम्पत्ति/करार | राजपत्र = सरकारी प्रकाशन