सरकारी पत्राचार र सञ्चार
सरकारी पत्राचारको महत्व
सरकारी पत्राचार भनेको सरकारी निकायहरूबीच तथा सरकार र नागरिकबीच हुने आधिकारिक लिखित सञ्चार हो। यसले निर्णय, सूचना र निर्देशनको आधिकारिक अभिलेख सिर्जना गर्छ।
सरकारी पत्रका प्रकार
| पत्रको प्रकार | प्रयोग |
|---|---|
| पत्र (Demi Official Letter) | समकक्ष निकायसँग; अनौपचारिक पनि हुन सक्छ |
| ज्ञापनपत्र (Memo) | एउटै कार्यालयभित्र आन्तरिक सञ्चार |
| परिपत्र (Circular) | धेरै निकायलाई एकैसाथ सूचना |
| सूचना (Notice) | सार्वजनिक सूचना |
| प्रतिवेदन (Report) | काम वा घटनाको विवरण माथिल्लो निकायलाई |
| निवेदन (Application) | नागरिकको माग वा अनुरोध |
| आदेश/निर्देशन | माथिल्लोबाट तल्लो निकायलाई |
सरकारी पत्रको ढाँचा
पत्र नम्बरकार्यालय कोड/वर्ष/क्रम संख्या
मितिनेपाल सम्वत् वा विक्रम सम्वत्
विषयपत्रको सार एक लाइनमा
सम्बोधनपदनाम सहित
मुख्य विषयवस्तुस्पष्ट, संक्षिप्त र सरल भाषामा
हस्ताक्षर र छापअधिकृत कर्मचारीको
प्रभावकारी सञ्चारका सिद्धान्त (7C)
| C | अर्थ |
|---|---|
| Clarity | स्पष्टता — अर्थ बुझ्न सजिलो |
| Conciseness | संक्षिप्तता — फालतू शब्द नराख्ने |
| Completeness | पूर्णता — सबै आवश्यक सूचना समावेश |
| Correctness | शुद्धता — तथ्य र भाषा दुवै |
| Courtesy | शिष्टाचार — सम्मानजनक भाषा |
| Consideration | विचार — पाठकको दृष्टिकोण ध्यान |
| Concreteness | ठोसपन — अस्पष्ट भाषा नप्रयोग |
सञ्चारका माध्यम र अवरोध
लिखितपत्र, ज्ञापन, इमेल, प्रतिवेदन
मौखिकबैठक, टेलिफोन, भिडियो कन्फ्रेन्स
सञ्चार अवरोधभाषा बाधा, शोर, पूर्वधारणा, अस्पष्टता
समाधानफिडब्याक, सरल भाषा, पुनः पुष्टि
Quick Recall
- सञ्चारका 7C = Clarity, Conciseness, Completeness, Correctness, Courtesy, Consideration, Concreteness
- ज्ञापनपत्र = एउटै कार्यालयभित्र
- परिपत्र = धेरैलाई एकैचोटि
- सरकारी पत्रमा = पत्र नम्बर, मिति, विषय, मुख्य विषय, हस्ताक्षर