सूचना प्रविधि — आधारभूत अवधारणा र कम्प्युटर

सूचना प्रविधि (IT) भन्नाले सूचना भण्डारण, प्रशोधन, प्रसारण र व्यवस्थापनका लागि प्रयोग हुने हार्डवेयर, सफ्टवेयर र सञ्जालको समग्र व्यवस्थालाई बुझाउँछ।

कम्प्युटरको इतिहास — पुस्ताहरू

पुस्ता	समयावधि	प्रविधि	उदाहरण
प्रथम	१९४६–५८	Vacuum Tube	ENIAC, UNIVAC
द्वितीय	१९५८–६४	Transistor	IBM 1401
तृतीय	१९६४–७१	Integrated Circuit (IC)	IBM 360
चतुर्थ	१९७१–वर्तमान	Microprocessor	PC, Laptop
पञ्चम	वर्तमान+	AI, Parallel Processing	—

कम्प्युटरका भागहरू

हार्डवेयर

CPU: Central Processing Unit — मस्तिष्क
RAM: अस्थायी मेमोरी
ROM: स्थायी मेमोरी
HDD/SSD: भण्डारण
Input: Keyboard, Mouse
Output: Monitor, Printer

सफ्टवेयर

System Software: OS (Windows, Linux)
Application Software: Word, Excel
Utility Software: Antivirus, Backup
Programming: Compiler, Interpreter

नम्बर प्रणाली

प्रणाली	आधार	अङ्कहरू
Binary	2	0, 1
Octal	8	0–7
Decimal	10	0–9
Hexadecimal	16	0–9, A–F

डेटाका एकाइहरू

Bit → Byte (8 bits) → KB (1024 B) → MB (1024 KB) → GB (1024 MB) → TB (1024 GB)

Quick Recall

ENIAC = पहिलो कम्प्युटर | CPU = Central Processing Unit | RAM = अस्थायी, ROM = स्थायी | 1 Byte = 8 Bits | Binary आधार = 2