Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Kharidar – Second Paper

०. सुरु गर्नुहोस्

  1. समग्र पाठ्यक्रम र अध्ययन मार्गचित्र

१. कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालयको अर्थ, परिभाषा र महत्व
  2. कार्यालयका स्रोत साधन (5M+1I)
  3. कार्यालय संगठन, संरचना र व्यवस्थापनका सिद्धान्त
  4. सरकारी पत्राचार र सञ्चार
  5. अभिलेख व्यवस्थापन (दर्ता-चलानी र फाइलिङ)
  6. कार्यालय कार्यविधि, निर्णय र बैठक व्यवस्थापन

२. नेपालको संविधान र नागरिक चेतना

  1. नेपालको संविधान — परिचय र इतिहास
  2. मौलिक हक र नागरिक कर्तव्य
  3. व्यवस्थापिका र कार्यपालिका
  4. न्यायपालिका, रिट र संवैधानिक अंगहरू
  5. संघीय संरचना र स्थानीय सरकार
  6. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नागरिकता

३. सार्वजनिक प्रशासन र निजामती सेवा

  1. सार्वजनिक प्रशासन — परिचय र सिद्धान्तहरू
  2. निजामती सेवा — संरचना र वर्गीकरण
  3. लोक सेवा आयोग र कर्मचारी भर्ना प्रक्रिया
  4. कर्मचारी व्यवस्थापन — बढुवा, सरुवा र विभागीय कारबाही
  5. सुशासन र प्रशासनिक सुधार
  6. नेपालको प्रशासनिक संरचना र संघीय निजामती सेवा

४. वित्तीय व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त — परिचय र बजेट प्रणाली
  2. राजस्व प्रणाली र कर व्यवस्था
  3. सार्वजनिक खर्च नियन्त्रण र लेखापरीक्षण
  4. सार्वजनिक खरिद र आर्थिक प्रशासन
  5. राजकोषीय नीति र सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन

५. सूचना प्रविधि

  1. सूचना प्रविधि — आधारभूत अवधारणा र कम्प्युटर
  2. इन्टरनेट, नेटवर्क र सञ्चार प्रविधि
  3. e-Government र डिजिटल नेपाल
  4. साइबर सुरक्षा र सूचना सुरक्षा

६. सामान्य कानून

  1. कानूनको परिचय र नेपालको कानूनी प्रणाली
  2. सूचनाको हक, उपभोक्ता संरक्षण र श्रम कानून
  3. भ्रष्टाचार निवारण र अख्तियार
  4. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र सेवा प्रवाह

७. सामान्य गणित र तर्कशक्ति

  1. अंकगणित — प्रतिशत, अनुपात र औसत
  2. ब्याज, समय-दूरी-चाल र क्षेत्रफल
  3. तर्कशक्ति — श्रृङ्खला, सादृश्य र कोड
  4. मानसिक क्षमता — भेन चित्र, क्रमबद्धता र पहेलीहरू
साइबर सुरक्षा भन्नाले कम्प्युटर प्रणाली, नेटवर्क र डेटालाई अनधिकृत पहुँच, क्षति वा चोरीबाट सुरक्षित गर्ने उपायहरूको समूह हो।

सूचना सुरक्षाका तीन स्तम्भ (CIA Triad)

C — Confidentiality

गोपनीयता — अधिकृत व्यक्ति मात्र पहुँच

I — Integrity

अखण्डता — डेटा परिमार्जन नहुने

A — Availability

उपलब्धता — आवश्यक बेला पहुँच

साइबर खतराका प्रकार

खतरा विवरण
Virus/Malware कम्प्युटरमा हानिकारक कोड
Phishing ठगी इमेल/वेबसाइटद्वारा जानकारी चोरी
Ransomware डेटा बन्धक राखी फिरौती माग
DoS/DDoS सर्भर ओभरलोड गरी सेवा बन्द
Hacking अनधिकृत प्रणाली प्रवेश
Social Engineering मानवीय कमजोरी शोषण

सुरक्षा उपायहरू

उपाय उद्देश्य
Firewall अनधिकृत नेटवर्क पहुँच रोक्ने
Antivirus Malware पत्ता लगाउने र हटाउने
Encryption डेटा गुप्तीकरण
Two-Factor Auth दोहोरो पहिचान
Backup डेटा सुरक्षित प्रतिलिपि
VPN सुरक्षित सञ्जाल सुरुङ

नेपालमा साइबर अपराध

  • इलेक्ट्रोनिक कारोबार ऐन, २०६३ अन्तर्गत कारबाही
  • Nepal Police Cyber Bureau: साइबर अपराध अनुसन्धान
  • अनलाइन ठगी, सामाजिक सञ्जाल दुरुपयोग — बढ्दो समस्या

Quick Recall

CIA = Confidentiality, Integrity, Availability | Ransomware = डेटा बन्धक | Phishing = ठगी इमेल | Firewall = नेटवर्क सुरक्षा | साइबर अपराध ऐन = e-Transaction ऐन २०६३

Previous e-Government र डिजिटल नेपाल Next कानूनको परिचय र नेपालको कानूनी प्रणाली
Prev Post

e-Government र डिजिटल नेपाल

Next Post

कानूनको परिचय र नेपालको.

img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy