Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Kharidar – Second Paper

०. सुरु गर्नुहोस्

  1. समग्र पाठ्यक्रम र अध्ययन मार्गचित्र

१. कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालयको अर्थ, परिभाषा र महत्व
  2. कार्यालयका स्रोत साधन (5M+1I)
  3. कार्यालय संगठन, संरचना र व्यवस्थापनका सिद्धान्त
  4. सरकारी पत्राचार र सञ्चार
  5. अभिलेख व्यवस्थापन (दर्ता-चलानी र फाइलिङ)
  6. कार्यालय कार्यविधि, निर्णय र बैठक व्यवस्थापन

२. नेपालको संविधान र नागरिक चेतना

  1. नेपालको संविधान — परिचय र इतिहास
  2. मौलिक हक र नागरिक कर्तव्य
  3. व्यवस्थापिका र कार्यपालिका
  4. न्यायपालिका, रिट र संवैधानिक अंगहरू
  5. संघीय संरचना र स्थानीय सरकार
  6. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नागरिकता

३. सार्वजनिक प्रशासन र निजामती सेवा

  1. सार्वजनिक प्रशासन — परिचय र सिद्धान्तहरू
  2. निजामती सेवा — संरचना र वर्गीकरण
  3. लोक सेवा आयोग र कर्मचारी भर्ना प्रक्रिया
  4. कर्मचारी व्यवस्थापन — बढुवा, सरुवा र विभागीय कारबाही
  5. सुशासन र प्रशासनिक सुधार
  6. नेपालको प्रशासनिक संरचना र संघीय निजामती सेवा

४. वित्तीय व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त — परिचय र बजेट प्रणाली
  2. राजस्व प्रणाली र कर व्यवस्था
  3. सार्वजनिक खर्च नियन्त्रण र लेखापरीक्षण
  4. सार्वजनिक खरिद र आर्थिक प्रशासन
  5. राजकोषीय नीति र सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन

५. सूचना प्रविधि

  1. सूचना प्रविधि — आधारभूत अवधारणा र कम्प्युटर
  2. इन्टरनेट, नेटवर्क र सञ्चार प्रविधि
  3. e-Government र डिजिटल नेपाल
  4. साइबर सुरक्षा र सूचना सुरक्षा

६. सामान्य कानून

  1. कानूनको परिचय र नेपालको कानूनी प्रणाली
  2. सूचनाको हक, उपभोक्ता संरक्षण र श्रम कानून
  3. भ्रष्टाचार निवारण र अख्तियार
  4. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र सेवा प्रवाह

७. सामान्य गणित र तर्कशक्ति

  1. अंकगणित — प्रतिशत, अनुपात र औसत
  2. ब्याज, समय-दूरी-चाल र क्षेत्रफल
  3. तर्कशक्ति — श्रृङ्खला, सादृश्य र कोड
  4. मानसिक क्षमता — भेन चित्र, क्रमबद्धता र पहेलीहरू

कार्यालयका स्रोत साधन (Office Resources)

कार्यालयको उद्देश्य प्राप्तिका लागि विभिन्न स्रोत साधनको समुचित उपयोग गर्नु आवश्यक छ। यी स्रोत साधनलाई 5M + 1I पनि भनिन्छ।

५ M + १ I — कार्यालयका मुख्य स्रोत

स्रोत अंग्रेजी विवरण
जनशक्ति Man (Manpower) कर्मचारी, अधिकृत, सेवाग्राही
सामग्री Material कागज, मसी, फर्निचर, उपकरण
अर्थ Money बजेट, खर्च, राजस्व
यन्त्र Machine कम्प्युटर, प्रिन्टर, फोटोकपी
विधि Method कार्यप्रणाली, नीति, नियम
सूचना Information डेटा, अभिलेख, तथ्यांक

मानव स्रोत व्यवस्थापन

भर्ना र छनोटलोकसेवा आयोगमार्फत योग्य कर्मचारी नियुक्ति
तालिम र विकासक्षमता अभिवृद्धि, व्यावसायिक तालिम
कार्यसम्पादन मूल्यांकनवार्षिक गोपनीय प्रतिवेदन (ACR)
पदोन्नति र सरुवावरिष्ठता र कार्यक्षमताको आधारमा

भौतिक स्रोत

प्रकार उदाहरण
कार्यालय भवन आफ्नै वा भाडाको भवन
फर्निचर र उपकरण मेज, कुर्सी, अलमारी, फाइल क्याबिनेट
कार्यालय सामग्री कागज, कलम, स्ट्याम्प, लिफाफा
प्रविधि उपकरण कम्प्युटर, प्रिन्टर, स्क्यानर, इन्टरनेट

वित्तीय स्रोत व्यवस्थापन

  • वार्षिक बजेट विनियोजन
  • खर्चको अख्तियारी तह
  • आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली
  • वित्तीय अनुशासन र पारदर्शिता
कार्यालयका स्रोत साधनको कुशल व्यवस्थापनले मात्र प्रभावकारी सेवा प्रवाह सम्भव हुन्छ।
Quick Recall
  • 5M+1I = Man, Material, Money, Machine, Method + Information
  • मानव स्रोत भर्ना = लोकसेवा आयोगमार्फत
  • कार्यसम्पादन मूल्यांकन = वार्षिक गोपनीय प्रतिवेदन (ACR)
  • सबैभन्दा महत्वपूर्ण स्रोत = मानव स्रोत (जनशक्ति)
Previous कार्यालयको अर्थ, परिभाषा र महत्व Next कार्यालय संगठन, संरचना र व्यवस्थापनका सिद्धान्त
Prev Post

कार्यालयको अर्थ, परिभाषा र.

Next Post

कार्यालय संगठन, संरचना र.

img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy