नेपालको संविधान — आधारभूत परिचय र इतिहास

संविधानको अर्थ

संविधान राज्यको मूल कानून हो जसले सरकारको संरचना, नागरिकका अधिकार र शासन प्रणाली निर्धारण गर्छ। नेपालको हालको संविधान नेपालको संविधान, २०७२ हो।

नेपालका संविधानहरूको इतिहास

क्र. संविधान वर्ष विशेषता
नेपाल सरकार वैधानिक कानून २००४ प्रथम लिखित कानून
नेपाल अन्तरिम शासन विधान २००७ राणाशाही अन्त्यपछि
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५ राजाको अधिकार सर्वोच्च
नेपालको संविधान २०१९ पञ्चायत प्रणाली
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बहुदलीय प्रजातन्त्र
नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ गणतन्त्रतर्फको संक्रमण
नेपालको संविधान २०७२ हालको, संघीय गणतन्त्र

नेपालको संविधान, २०७२ — प्रमुख तथ्य

जारी मिति२०७२ असोज ३ (Sep 20, 2015)
प्रकारसंघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र
भाग संख्या३५ भाग
धारा संख्या३०८ धारा
अनुसूची९ वटा
संशोधन२ पटक (२०७२ माघ ९, २०७७ असार ४)

संविधानको मूल संरचना

विषय विवरण
राज्यको स्वरूप संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र
शासन प्रणाली बहुदलीय प्रतिस्पर्धात्मक
राज्यका अंग व्यवस्थापिका, कार्यपालिका, न्यायपालिका
संघीय इकाई संघ, प्रदेश (७), स्थानीय (७५३)
राजधानी काठमाडौं
राष्ट्रभाषा नेपाली (देवनागरी लिपि)
Quick Recall
  • नेपालको पहिलो संविधान = २००४ (नेपाल सरकार वैधानिक कानून)
  • हालको संविधान = २०७२ (जारी: असोज ३)
  • संविधानमा = ३५ भाग, ३०८ धारा, ९ अनुसूची
  • संशोधन = २ पटक (पहिलो: माघ ९, २०७२; दोस्रो: असार ४, २०७७)
  • दोस्रो संशोधन = नयाँ नक्सा (अनुसूची ३)