सरकारको संरचना: व्यवस्थापिका र कार्यपालिका

व्यवस्थापिका (संसद)

नेपालको संघीय संसद दुई सदनात्मक छ — प्रतिनिधि सभा (तल्लो सदन) र राष्ट्रिय सभा (माथिल्लो सदन)।

सदन सदस्य निर्वाचन कार्यकाल
प्रतिनिधि सभा २७५ १६५ प्रत्यक्ष + ११० समानुपातिक ५ वर्ष
राष्ट्रिय सभा ५९ ५६ निर्वाचित + ३ मनोनित ६ वर्ष
राष्ट्रिय सभाको ५६ सदस्यमध्ये: प्रत्येक प्रदेशबाट ८ जना (७×८=५६) | हरेक २ वर्षमा एक-तिहाइ सदस्य फेरिन्छन्

व्यवस्थापिकाको कार्य

  • कानून बनाउने
  • बजेट पारित गर्ने
  • सरकारको कार्यमा निगरानी
  • अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि अनुमोदन
  • संविधान संशोधन

कार्यपालिका

पद विवरण
राष्ट्रपति राज्यप्रमुख; संसदीय निर्वाचन मण्डलद्वारा निर्वाचित; कार्यकाल ५ वर्ष
उपराष्ट्रपति राष्ट्रपतिको अनुपस्थितिमा कार्यभार
प्रधानमन्त्री सरकार प्रमुख; बहुमतको नेता
मन्त्रिपरिषद् प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको समूह

प्रधानमन्त्री नियुक्ति प्रक्रिया

  • प्रतिनिधि सभामा बहुमत दलको नेता = प्रधानमन्त्री
  • कुनै दललाई बहुमत नभए = सबैभन्दा ठूलो दलको नेता
  • राष्ट्रपतिले नियुक्त गर्छन्
  • प्रतिनिधि सभाप्रति उत्तरदायी

मन्त्रालयहरू

नेपाल सरकारमा हाल २४ वटा मन्त्रालय छन्। प्रत्येक मन्त्रालयको प्रमुख सचिव हुन्छ।

Quick Recall
  • प्रतिनिधि सभा = २७५ (१६५ प्रत्यक्ष + ११० समानुपातिक)
  • राष्ट्रिय सभा = ५९ (५६ निर्वाचित + ३ मनोनित)
  • राष्ट्रपतिको कार्यकाल = ५ वर्ष
  • प्रधानमन्त्री = बहुमतको नेता; सरकार प्रमुख
  • मन्त्रालय = २४ वटा