सुशासन (Good Governance) भन्नाले पारदर्शी, जवाफदेही, सहभागितामूलक र कानूनी शासन व्यवस्थालाई बुझाउँछ। UNDP ले सुशासनका ८ विशेषता निर्धारण गरेको छ।
सुशासनका ८ विशेषताहरू (UNDP)
१. सहभागिता
सबै नागरिकको निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता
२. कानूनको शासन
निष्पक्ष कानून र स्वतन्त्र न्यायपालिका
३. पारदर्शिता
सूचना प्रवाह र खुलापन
४. जवाफदेहिता
सरकार र संस्था जनताप्रति उत्तरदायी
५. सहमति
विभिन्न पक्षहरूबीच सहमति निर्माण
६. समानता
सबैलाई समान अवसर
७. प्रभावकारिता
साधनको सर्वोत्तम उपयोग
८. रणनीतिक दृष्टि
दीर्घकालीन सोच
नेपालका प्रशासनिक सुधार आयोगहरू
| आयोग/समिति | वर्ष | प्रमुख सिफारिश |
|---|---|---|
| प्रशासन सुधार आयोग (Buch) | २०१३ | संगठन संरचना सुधार |
| प्रशासन सुधार आयोग | २०२५ | विकेन्द्रीकरण |
| प्रशासन सुधार आयोग | २०४४ | सेवा प्रवाह सुधार |
| प्रशासन सुधार आयोग | २०५२ | सुशासन र पारदर्शिता |
| प्रशासन सुधार आयोग | २०६८ | संघीयता अनुकूल प्रशासन |
सुशासनका औजारहरू
| औजार | उद्देश्य |
|---|---|
| सूचनाको हक | पारदर्शिता |
| सामाजिक परीक्षण | जनसहभागिता |
| नागरिक वडापत्र | सेवाको मानक |
| e-Government | दक्षता र पहुँच |
| CIAA | भ्रष्टाचार नियन्त्रण |
| अख्तियार | जवाफदेहिता |
Quick Recall
UNDP सुशासन विशेषता = ८ वटा | नागरिक वडापत्र = सेवाको मानक | CIAA = अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग | सूचनाको हक ऐन = २०६४