न्यायपालिका र संवैधानिक अंगहरू

न्यायपालिकाको संरचना

अदालत तह क्षेत्राधिकार
सर्वोच्च अदालत सर्वोच्च संवैधानिक व्याख्या, पुनरावेदन, रिट
उच्च अदालत प्रदेश जिल्ला अदालतको पुनरावेदन; ७ वटा
जिल्ला अदालत जिल्ला प्रथम श्रेणीका मुद्दा; ७७ वटा

सर्वोच्च अदालत

प्रमुखप्रधानन्यायाधीश
न्यायाधीशबढीमा २० जना
कार्यकाल६५ वर्ष उमेरसम्म
अधिकाररिट जारी गर्ने, न्यायिक पुनरावलोकन

रिटका प्रकार

रिट अर्थ प्रयोग
बन्दी प्रत्यक्षीकरण “शरीर प्रस्तुत गर” गैरकानूनी थुनामुक्ति
परमादेश “तिमीले गर” सरकारी काम गर्न बाध्य पार्न
प्रतिषेध “नगर” आदेश क्षेत्राधिकारभन्दा बाहिर काम रोक्न
उत्प्रेषण “माथि पठाऊ” तल्लो अदालतको काम माथि झिकाउन
अधिकारपृच्छा “के अधिकारले?” पदमा रहने अधिकार प्रश्न गर्न

प्रमुख संवैधानिक अंगहरू

संवैधानिक अंग मुख्य कार्य
लोकसेवा आयोग निजामती सेवामा भर्ना, पदोन्नति सिफारिस
निर्वाचन आयोग निर्वाचन सञ्चालन र व्यवस्थापन
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग भ्रष्टाचार नियन्त्रण र अनुसन्धान
महालेखा परीक्षक सरकारी खर्चको लेखापरीक्षण
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग मानव अधिकार संरक्षण र प्रवर्द्धन
राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग संघ-प्रदेश-स्थानीय वित्त बाँडफाँड
Quick Recall
  • रिट ५ प्रकार = बन्दी, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण, अधिकारपृच्छा
  • सर्वोच्च अदालत न्यायाधीश = बढीमा २०
  • CIAA = अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग (भ्रष्टाचार)
  • महालेखा परीक्षक = सरकारी खर्च लेखापरीक्षण