राजकोषीय नीति भन्नाले सरकारले कर र खर्चद्वारा अर्थतन्त्र नियन्त्रण गर्ने नीति हो। नेपाल राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीति र अर्थ मन्त्रालयले राजकोषीय नीति सञ्चालन गर्दछ।

राजकोषीय नीतिका उपकरण

उपकरण उद्देश्य
कर बढाउने माग घटाउने, मुद्रास्फीति नियन्त्रण
कर घटाउने माग बढाउने, आर्थिक वृद्धि
सरकारी खर्च बढाउने रोजगारी र वृद्धि
सरकारी खर्च घटाउने बजेट घाटा नियन्त्रण

नेपालको सार्वजनिक ऋण

ऋणका स्रोतहरू

  • आन्तरिक ऋण: विकास ऋण, ट्रेजरी बिल, बचत बाँड
  • बाह्य ऋण: विश्व बैंक, ADB, IMF, द्विपक्षीय दातृ राष्ट्र
  • ऋण व्यवस्थापन: अर्थ मन्त्रालय र नेपाल राष्ट्र बैंक

नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB)

विषय विवरण
स्थापना २०१३ साल (१९५६)
ऐन नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८
मुख्य कार्य मौद्रिक नीति, बैंक नियमन, विदेशी विनिमय
गभर्नर राष्ट्रपतिद्वारा नियुक्त
कार्यकाल ५ वर्ष (पुनः नियुक्ति हुन्छ)

बजेट घाटाका प्रकार

प्रकार परिभाषा
राजस्व घाटा राजस्व आय < चालू खर्च
राजकोषीय घाटा कुल आय < कुल खर्च (ऋण बाहेक)
प्राथमिक घाटा राजकोषीय घाटा − ब्याज भुक्तानी

Quick Recall

NRB स्थापना = २०१३ | NRB ऐन = २०५८ | गभर्नर कार्यकाल = ५ वर्ष | मौद्रिक नीति = NRB | राजकोषीय नीति = अर्थ मन्त्रालय