Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Nayab Subba – Second Paper

पाठ्यक्रम

  1. पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा द्वितीय पत्र

नेपालको भूगोल

  1. नेपालको भौगोलिक अवस्था
  2. नदी, ताल र हिमशिखरहरू
  3. राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र र जैविक विविधता

जनसंख्या र समाज

  1. जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
  2. जातजाति, भाषा र धर्म — विस्तृत विश्लेषण
  3. सामाजिक समस्या — लैंगिक असमानता, गरिबी र सीमान्तीकरण

आर्थिक अवस्था

  1. नेपालको आर्थिक अवस्था
  2. बैंकिङ र वित्तीय प्रणाली
  3. विदेश व्यापार, भुक्तानी सन्तुलन र विप्रेषण

कृषि र भूमि व्यवस्था

  1. कृषि तथा भूमि व्यवस्था
  2. सहकारी, कृषि वित्त र खाद्य सुरक्षा

उद्योग, व्यापार र पर्यटन

  1. उद्योग, व्यापार र पर्यटन
  2. औद्योगिक नीति, SEZ र व्यापार प्रवर्द्धन

पूर्वाधार विकास

  1. पूर्वाधार विकास
  2. जलविद्युत परियोजना र ऊर्जा नीति

शिक्षा र स्वास्थ्य

  1. शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकास
  2. राष्ट्रिय शिक्षा नीति र उच्च शिक्षा
  3. स्वास्थ्य प्रणाली, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा र SDG

राजनीतिक अवस्था

  1. नेपालको राजनीतिक अवस्था
  2. प्रमुख राजनीतिक दल, गठबन्धन र समसामयिक राजनीति

संविधान र मौलिक हक

  1. नेपालको संविधान: परिचय र विशेषता
  2. मौलिक हक — धारा अनुसार विस्तृत विवरण
  3. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू (धारा ५१)

राज्यका अंगहरू

  1. राज्यका अंगहरू
  2. राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषदका अधिकार
  3. संसदीय प्रक्रिया — विधेयक, बजेट र समिति

संघीय संरचना

  1. संघीय संरचना र सरकारका तहरू
  2. राजस्व बाँडफाँड र NNRFC

स्थानीय सरकार

  1. स्थानीय सरकार
  2. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र न्यायिक समिति

लोकतन्त्र र सुशासन

  1. लोकतन्त्र र सुशासन
  2. भ्रष्टाचार निवारण ऐन र CIAA

निर्वाचन प्रणाली

  1. निर्वाचन प्रणाली र राजनीतिक दल
  2. निर्वाचन कानून — मतदाता नामावली, आचारसंहिता र विवाद

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध

  1. नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र परराष्ट्र नीति
  2. नेपालका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि र सम्झौता

मानव अधिकार

  1. मानव अधिकार र सामाजिक न्याय
  2. CRC, CEDAW र UPR — अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र

सार्वजनिक प्रशासन

  1. सार्वजनिक प्रशासन: अवधारणा र सिद्धान्त
  2. Weber, Fayol, Taylor — प्रशासनिक विचारक र सिद्धान्त

निजामती सेवा

  1. निजामती सेवा र कर्मचारी प्रशासन
  2. निजामती सेवा ऐन, २०४९ — प्रमुख धाराहरू र व्यवस्था

सेवा प्रवाह र बडापत्र

  1. सार्वजनिक सेवा प्रवाह र नागरिक बडापत्र
  2. सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ र RTI कार्यान्वयन

वित्त व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन र बजेट
  2. आन्तरिक नियन्त्रण, लेखापरीक्षण र वित्तीय जवाफदेहिता

विकास योजना

  1. विकास योजना र परियोजना व्यवस्थापन
  2. बजेट तर्जुमा प्रक्रिया, MTEF र परिणाम-आधारित बजेट

कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालय व्यवस्थापन र सूचना व्यवस्थापन
  2. सरकारी पत्राचार, टिप्पणी लेखन र निर्णय प्रक्रिया

नेतृत्व र प्रेरणा

  1. नेतृत्व, प्रेरणा र संगठनात्मक व्यवहार
  2. संगठनात्मक द्वन्द्व, टोली कार्य र परिवर्तन व्यवस्थापन

प्रशासन सुधार

  1. समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
  2. परिणाम-आधारित व्यवस्थापन (RBM), PMES र M&E
एकाइ १.१ — नेपालको भौगोलिक अवस्था
खण्ड A भूगोल
हिमाल क्षेत्र — १५% पहाड क्षेत्र — ६८% अधिकांश जनसंख्या, कृषि, पर्यटन तराई क्षेत्र — १७% अन्नभण्डार, उद्योग, व्यापार ▲ उत्तर
नेपालको तीन भौगोलिक क्षेत्र — हिमाल, पहाड र तराई

भौगोलिक परिचय

विशेषता विवरण
अवस्थिति २६°२२′ — ३०°२७′ उत्तरी अक्षांश; ८०°०४′ — ८८°१२′ पूर्वी देशान्तर
क्षेत्रफल १,४७,१८१ वर्ग कि.मि. (विश्वमा ९३औं)
पूर्व-पश्चिम लम्बाइ ८८५ कि.मि.
उत्तर-दक्षिण चौडाइ १४५–२४१ कि.मि.
सिमाना उत्तर: चीन (तिब्बत); पूर्व, पश्चिम, दक्षिण: भारत
सिमाना लम्बाइ चीनसँग १,४१४ कि.मि.; भारतसँग १,८५० कि.मि.
राजधानी काठमाडौं
समय ग्रिनविचभन्दा +५:४५

भौगोलिक क्षेत्र

क्षेत्र क्षेत्रफल % उचाइ विशेषता
हिमाल १५% ४,०००+ मि. विश्वका १० मध्ये ८ उच्च शिखर, बाँझो भूमि, जडीबुटी
पहाड ६८% ६०० – ४,००० मि. अधिकांश जनसंख्या, कृषि, पर्यटन
तराई १७% ६०–३०० मि. अन्नभण्डार, उद्योग, व्यापारिक केन्द्र

प्रदेश र जिल्ला

प्रदेश प्रदेश सभा सिट जिल्ला मुख्यालय
कोशी ९३ १४ विराटनगर
मधेश १०७ ८ जनकपुर
बागमती ११० १३ हेटौडा
गण्डकी ६० ११ पोखरा
लुम्बिनी १०९ १२ देउखुरी/दाङ
कर्णाली ४० १० सुर्खेत
सुदूरपश्चिम ५३ ९ धनगढी
Quick Recall:
• सबैभन्दा ठूलो प्रदेश (क्षेत्रफल): कर्णाली | सबैभन्दा सानो: मधेश
• सबैभन्दा बढी जनसंख्या: बागमती | सबैभन्दा कम: कर्णाली
• सबैभन्दा बढी जिल्ला: बागमती (१३) | सबैभन्दा कम: मधेश (८)
• कुल जिल्ला: ७७ | कुल पालिका: ७५३ (महा.६ + उप-म.११ + न.पा.२७६ + गा.पा.४६०)
• सबैभन्दा अग्लो शिखर: सगरमाथा (८,८४८.८६ मि.) — कोशी प्रदेश
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालको भौगोलिक विविधताले आर्थिक विकासमा के प्रभाव पारेको छ? विस्तार गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालका सात प्रदेशको भौगोलिक वितरण र तिनको विशेषता उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
Previous पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा द्वितीय पत्र Next नदी, ताल र हिमशिखरहरू
Prev Post

पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा.
Next Post

जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy