एकाइ १.१ — नेपालको भौगोलिक अवस्था
खण्ड A भूगोल
हिमाल क्षेत्र — १५% पहाड क्षेत्र — ६८% अधिकांश जनसंख्या, कृषि, पर्यटन तराई क्षेत्र — १७% अन्नभण्डार, उद्योग, व्यापार ▲ उत्तर
नेपालको तीन भौगोलिक क्षेत्र — हिमाल, पहाड र तराई

भौगोलिक परिचय

विशेषता विवरण
अवस्थिति २६°२२′ — ३०°२७′ उत्तरी अक्षांश; ८०°०४′ — ८८°१२′ पूर्वी देशान्तर
क्षेत्रफल १,४७,१८१ वर्ग कि.मि. (विश्वमा ९३औं)
पूर्व-पश्चिम लम्बाइ ८८५ कि.मि.
उत्तर-दक्षिण चौडाइ १४५–२४१ कि.मि.
सिमाना उत्तर: चीन (तिब्बत); पूर्व, पश्चिम, दक्षिण: भारत
सिमाना लम्बाइ चीनसँग १,४१४ कि.मि.; भारतसँग १,८५० कि.मि.
राजधानी काठमाडौं
समय ग्रिनविचभन्दा +५:४५

भौगोलिक क्षेत्र

क्षेत्र क्षेत्रफल % उचाइ विशेषता
हिमाल १५% ४,०००+ मि. विश्वका १० मध्ये ८ उच्च शिखर, बाँझो भूमि, जडीबुटी
पहाड ६८% ६०० – ४,००० मि. अधिकांश जनसंख्या, कृषि, पर्यटन
तराई १७% ६०–३०० मि. अन्नभण्डार, उद्योग, व्यापारिक केन्द्र

प्रदेश र जिल्ला

प्रदेश प्रदेश सभा सिट जिल्ला मुख्यालय
कोशी ९३ १४ विराटनगर
मधेश १०७ ८ जनकपुर
बागमती ११० १३ हेटौडा
गण्डकी ६० ११ पोखरा
लुम्बिनी १०९ १२ देउखुरी/दाङ
कर्णाली ४० १० सुर्खेत
सुदूरपश्चिम ५३ ९ धनगढी
Quick Recall:
• सबैभन्दा ठूलो प्रदेश (क्षेत्रफल): कर्णाली | सबैभन्दा सानो: मधेश
• सबैभन्दा बढी जनसंख्या: बागमती | सबैभन्दा कम: कर्णाली
• सबैभन्दा बढी जिल्ला: बागमती (१३) | सबैभन्दा कम: मधेश (८)
• कुल जिल्ला: ७७ | कुल पालिका: ७५३ (महा.६ + उप-म.११ + न.पा.२७६ + गा.पा.४६०)
• सबैभन्दा अग्लो शिखर: सगरमाथा (८,८४८.८६ मि.) — कोशी प्रदेश
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालको भौगोलिक विविधताले आर्थिक विकासमा के प्रभाव पारेको छ? विस्तार गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालका सात प्रदेशको भौगोलिक वितरण र तिनको विशेषता उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)