Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Nayab Subba – Second Paper

पाठ्यक्रम

  1. पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा द्वितीय पत्र

नेपालको भूगोल

  1. नेपालको भौगोलिक अवस्था
  2. नदी, ताल र हिमशिखरहरू
  3. राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र र जैविक विविधता

जनसंख्या र समाज

  1. जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
  2. जातजाति, भाषा र धर्म — विस्तृत विश्लेषण
  3. सामाजिक समस्या — लैंगिक असमानता, गरिबी र सीमान्तीकरण

आर्थिक अवस्था

  1. नेपालको आर्थिक अवस्था
  2. बैंकिङ र वित्तीय प्रणाली
  3. विदेश व्यापार, भुक्तानी सन्तुलन र विप्रेषण

कृषि र भूमि व्यवस्था

  1. कृषि तथा भूमि व्यवस्था
  2. सहकारी, कृषि वित्त र खाद्य सुरक्षा

उद्योग, व्यापार र पर्यटन

  1. उद्योग, व्यापार र पर्यटन
  2. औद्योगिक नीति, SEZ र व्यापार प्रवर्द्धन

पूर्वाधार विकास

  1. पूर्वाधार विकास
  2. जलविद्युत परियोजना र ऊर्जा नीति

शिक्षा र स्वास्थ्य

  1. शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकास
  2. राष्ट्रिय शिक्षा नीति र उच्च शिक्षा
  3. स्वास्थ्य प्रणाली, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा र SDG

राजनीतिक अवस्था

  1. नेपालको राजनीतिक अवस्था
  2. प्रमुख राजनीतिक दल, गठबन्धन र समसामयिक राजनीति

संविधान र मौलिक हक

  1. नेपालको संविधान: परिचय र विशेषता
  2. मौलिक हक — धारा अनुसार विस्तृत विवरण
  3. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू (धारा ५१)

राज्यका अंगहरू

  1. राज्यका अंगहरू
  2. राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषदका अधिकार
  3. संसदीय प्रक्रिया — विधेयक, बजेट र समिति

संघीय संरचना

  1. संघीय संरचना र सरकारका तहरू
  2. राजस्व बाँडफाँड र NNRFC

स्थानीय सरकार

  1. स्थानीय सरकार
  2. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र न्यायिक समिति

लोकतन्त्र र सुशासन

  1. लोकतन्त्र र सुशासन
  2. भ्रष्टाचार निवारण ऐन र CIAA

निर्वाचन प्रणाली

  1. निर्वाचन प्रणाली र राजनीतिक दल
  2. निर्वाचन कानून — मतदाता नामावली, आचारसंहिता र विवाद

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध

  1. नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र परराष्ट्र नीति
  2. नेपालका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि र सम्झौता

मानव अधिकार

  1. मानव अधिकार र सामाजिक न्याय
  2. CRC, CEDAW र UPR — अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र

सार्वजनिक प्रशासन

  1. सार्वजनिक प्रशासन: अवधारणा र सिद्धान्त
  2. Weber, Fayol, Taylor — प्रशासनिक विचारक र सिद्धान्त

निजामती सेवा

  1. निजामती सेवा र कर्मचारी प्रशासन
  2. निजामती सेवा ऐन, २०४९ — प्रमुख धाराहरू र व्यवस्था

सेवा प्रवाह र बडापत्र

  1. सार्वजनिक सेवा प्रवाह र नागरिक बडापत्र
  2. सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ र RTI कार्यान्वयन

वित्त व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन र बजेट
  2. आन्तरिक नियन्त्रण, लेखापरीक्षण र वित्तीय जवाफदेहिता

विकास योजना

  1. विकास योजना र परियोजना व्यवस्थापन
  2. बजेट तर्जुमा प्रक्रिया, MTEF र परिणाम-आधारित बजेट

कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालय व्यवस्थापन र सूचना व्यवस्थापन
  2. सरकारी पत्राचार, टिप्पणी लेखन र निर्णय प्रक्रिया

नेतृत्व र प्रेरणा

  1. नेतृत्व, प्रेरणा र संगठनात्मक व्यवहार
  2. संगठनात्मक द्वन्द्व, टोली कार्य र परिवर्तन व्यवस्थापन

प्रशासन सुधार

  1. समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
  2. परिणाम-आधारित व्यवस्थापन (RBM), PMES र M&E
नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि-सम्झौता
द्विपक्षीय बहुपक्षीय

भारतसँगका प्रमुख सन्धि-सम्झौता

सन्धि/सम्झौता वर्ष मुख्य विषय स्थिति
नेपाल-भारत शान्ति तथा मित्रता सन्धि १९५० खुला सिमाना, नागरिक अधिकार पुनरावलोकन माग
कोशी सम्झौता १९५४ जलाधार व्यवस्थापन नेपाल असन्तुष्ट
गण्डक सम्झौता १९५९ गण्डक बाँध, सिँचाइ विवादास्पद
महाकाली सन्धि १९९६ पञ्चेश्वर बाँध कार्यान्वयन अड्किएको
व्यापार तथा पारवहन सन्धि नवीकृत व्यापार पहुँच, भारतीय बन्दरगाह सक्रिय

चीनसँगका प्रमुख सम्झौता

सम्झौता वर्ष विषय
नेपाल-चीन सीमा सन्धि १९६१ सीमा निर्धारण
BRI (Belt and Road Initiative) २०१७ पूर्वाधार सहयोग
व्यापार तथा पारवहन सम्झौता २०१६ तेस्रो देशमार्फत व्यापार
विद्युत व्यापार सम्झौता २०२४ नेपालबाट चीनलाई बिजुली

नेपाल अनुमोदित बहुपक्षीय सन्धि

प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिहरू

• ICCPR — नागरिक-राजनीतिक हक: अनुमोदन
• ICESCR — आर्थिक-सामाजिक-सांस्कृतिक हक: अनुमोदन
• CRC — बाल अधिकार: अनुमोदन (१९९०)
• CEDAW — महिला भेदभाव उन्मूलन: अनुमोदन (१९९१)
• CAT — यातना विरुद्ध: अनुमोदन
• Paris Agreement — जलवायु: हस्ताक्षर र अनुमोदन
• UNCAC — भ्रष्टाचार विरुद्ध: पक्ष राष्ट्र

Quick Recall:
• १९५० को सन्धि: नेपाली-भारतीय नागरिकले एक-अर्को देशमा समान अधिकार
• BRI: चीनको “एक पट्टा एक सडक” — नेपाल MOU हस्ताक्षरकर्ता
• SAARC मुख्यालय: काठमाडौं — स्थापना १९८५
• BIMSTEC: बंगालको खाडी क्षेत्रीय सहयोग — नेपाल सदस्य
• WTO: नेपाल २०४ औं सदस्य (सन् २००४)
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपाल-भारत १९५० को सन्धि विवादास्पद किन छ? पुनरावलोकनको आवश्यकता छ कि छैन? (१० अंक)
२. BRI अन्तर्गत नेपालले गर्नुपर्ने सावधानी र अवसर के हुन्? (५ अंक)
Previous नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र परराष्ट्र नीति Next मानव अधिकार र सामाजिक न्याय
Prev Post

निर्वाचन कानून — मतदाता.
Next Post

CRC, CEDAW र UPR.
img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy