एकाइ १.८ — नेपालको राजनीतिक अवस्था
राजनीतिक इतिहास वर्तमान व्यवस्था

प्रमुख राजनीतिक घटनाक्रम

वर्ष (बि.स.) घटना
२००७ जंगबहादुर राणाको उदय — राणाशासनको शुरुवात
२००७ प्रजातन्त्र स्थापना (२०४७ साल) — पहिलो जनआन्दोलन
२०४७ बहुदलीय प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना — संविधान जारी
२०५२–०६३ माओवादी जनयुद्ध
२०६२/०६३ दोस्रो जनआन्दोलन — राजतन्त्र अन्त
२०६५ संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा
२०७२ नयाँ संविधान जारी (असोज ३ गते)
२०७४ तीनै तहको निर्वाचन — संघीय संरचना कार्यान्वयन

वर्तमान राजनीतिक संरचना

अवयव विवरण
शासन प्रणाली संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र
कार्यकारी राष्ट्रपति (संवैधानिक) + मन्त्रिपरिषद
व्यवस्थापिका संघीय संसद: प्रतिनिधि सभा (२७५) + राष्ट्रिय सभा (५९)
न्यायपालिका सर्वोच्च न्यायालय + उच्च न्यायालय + जिल्ला न्यायालय
प्रदेश ७ प्रदेश — आ-आफ्नो संसद र सरकार
स्थानीय ७५३ पालिका
Quick Recall:
• संविधान जारी: २०७२ असोज ३ — नेपाल अधिराज्यको संविधान
• राजनीतिक दलको दर्ता नियामक: निर्वाचन आयोग
• वर्तमान राष्ट्रपति (२०२४): रामचन्द्र पौडेल
• संविधानमा दलको मान्यताका लागि: ३% मत वा कम्तिमा १ सिट
• नेपालको संविधानले मौलिक हक: धारा १२–४७ सम्म
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालमा संघीयता कार्यान्वयनका चुनौतीहरू उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालको राजनीतिक परिवर्तनको ऐतिहासिक क्रम र त्यसले शासन प्रणालीमा पारेको प्रभाव चर्चा गर्नुस्। (१० अंक)