एकाइ १.८ — नेपालको राजनीतिक अवस्था
राजनीतिक इतिहास वर्तमान व्यवस्था
राजनीतिक इतिहास वर्तमान व्यवस्था
प्रमुख राजनीतिक घटनाक्रम
| वर्ष (बि.स.) | घटना |
|---|---|
| २००७ | जंगबहादुर राणाको उदय — राणाशासनको शुरुवात |
| २००७ | प्रजातन्त्र स्थापना (२०४७ साल) — पहिलो जनआन्दोलन |
| २०४७ | बहुदलीय प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना — संविधान जारी |
| २०५२–०६३ | माओवादी जनयुद्ध |
| २०६२/०६३ | दोस्रो जनआन्दोलन — राजतन्त्र अन्त |
| २०६५ | संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा |
| २०७२ | नयाँ संविधान जारी (असोज ३ गते) |
| २०७४ | तीनै तहको निर्वाचन — संघीय संरचना कार्यान्वयन |
वर्तमान राजनीतिक संरचना
| अवयव | विवरण |
|---|---|
| शासन प्रणाली | संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र |
| कार्यकारी | राष्ट्रपति (संवैधानिक) + मन्त्रिपरिषद |
| व्यवस्थापिका | संघीय संसद: प्रतिनिधि सभा (२७५) + राष्ट्रिय सभा (५९) |
| न्यायपालिका | सर्वोच्च न्यायालय + उच्च न्यायालय + जिल्ला न्यायालय |
| प्रदेश | ७ प्रदेश — आ-आफ्नो संसद र सरकार |
| स्थानीय | ७५३ पालिका |
Quick Recall:
• संविधान जारी: २०७२ असोज ३ — नेपाल अधिराज्यको संविधान
• राजनीतिक दलको दर्ता नियामक: निर्वाचन आयोग
• वर्तमान राष्ट्रपति (२०२४): रामचन्द्र पौडेल
• संविधानमा दलको मान्यताका लागि: ३% मत वा कम्तिमा १ सिट
• नेपालको संविधानले मौलिक हक: धारा १२–४७ सम्म
• संविधान जारी: २०७२ असोज ३ — नेपाल अधिराज्यको संविधान
• राजनीतिक दलको दर्ता नियामक: निर्वाचन आयोग
• वर्तमान राष्ट्रपति (२०२४): रामचन्द्र पौडेल
• संविधानमा दलको मान्यताका लागि: ३% मत वा कम्तिमा १ सिट
• नेपालको संविधानले मौलिक हक: धारा १२–४७ सम्म
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालमा संघीयता कार्यान्वयनका चुनौतीहरू उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालको राजनीतिक परिवर्तनको ऐतिहासिक क्रम र त्यसले शासन प्रणालीमा पारेको प्रभाव चर्चा गर्नुस्। (१० अंक)
१. नेपालमा संघीयता कार्यान्वयनका चुनौतीहरू उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालको राजनीतिक परिवर्तनको ऐतिहासिक क्रम र त्यसले शासन प्रणालीमा पारेको प्रभाव चर्चा गर्नुस्। (१० अंक)