राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषदका अधिकार

कार्यपालिकाका विस्तृत अधिकार
धारा ७०–९७ कार्यपालिका

राष्ट्रपतिका अधिकार

अधिकार	धारा	विवरण
कानून प्रमाणीकरण	११४	संसदले पारित विधेयकमा हस्ताक्षर
क्षमादान	–	कैदीलाई माफी दिन सक्छ
संकटकाल	२७३	PM को सिफारिसमा घोषणा
नियुक्ति	–	संवैधानिक पदाधिकारी नियुक्ति
सन्देश	११२	संसदमा सम्बोधन
अध्यादेश	११४	संसद बन्द हुँदा PM को सिफारिसमा

प्रधानमन्त्रीका अधिकार

अधिकार	विवरण
कार्यकारी नेतृत्व	मन्त्रिपरिषदको अध्यक्ष; सबै नीति निर्णय
मन्त्री नियुक्ति	राष्ट्रपतिमार्फत मन्त्री नियुक्ति
संसद विघटन	परिस्थितिमा राष्ट्रपतिलाई सिफारिस
संकटकाल	राष्ट्रपतिलाई सिफारिस
विदेश नीति	व्यवहारिक नेतृत्व

अविश्वासको प्रस्ताव

प्रक्रिया (धारा १००)

• प्रतिनिधि सभाका कम्तिमा एक चौथाइ सदस्यले दस्तखत गरी प्रस्ताव दर्ता
• पछिल्लो विश्वासको प्रस्ताव वा अविश्वासको प्रस्तावको २ वर्षपछि मात्र
• ७ दिनपछि मतदान
• साधारण बहुमतले पारित भए PM बर्खास्त
• नयाँ PM बनाउन नसके राष्ट्रपतिले सभा विघटन गर्न सक्छ

Quick Recall:
• PM हुन: प्रतिनिधि सभाको बहुमत — धारा ७६
• मन्त्रिपरिषद प्रतिनिधि सभाप्रति सामूहिक जवाफदेही
• अध्यादेश: संसद सत्र नभएको बेलामा — ६० दिनभित्र अनुमोदन चाहिन्छ
• राष्ट्रपतिको निर्वाचन: संघीय संसद + प्रदेश सभाको संयुक्त बैठक

सम्भावित प्रश्नहरू:
१. प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिको सम्बन्ध नेपालको संविधानमा कसरी परिभाषित छ? (५ अंक)
२. संसदीय सरकार प्रणालीमा जवाफदेहिताका संयन्त्र के हुन्? (५ अंक)

राष्ट्रपतिका अधिकार

प्रधानमन्त्रीका अधिकार

अविश्वासको प्रस्ताव

प्रक्रिया (धारा १००)

राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र.

संसदीय प्रक्रिया — विधेयक,.