एकाइ १.७ — शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकास
शिक्षा स्वास्थ्य सामाजिक सुरक्षा

शिक्षा अवस्था

सूचक तथ्याङ्क
साक्षरता दर ७६.३%
विश्वविद्यालय ११ वटा (त्रिभुवन विश्वविद्यालय — सबैभन्दा ठूलो)
माध्यमिक विद्यालय ~३०,०००+
छात्रवृत्ति नीति दलित, जनजाति, अपाङ्गता, सीमान्त वर्ग
शिक्षा बजेट कुल बजेटको ~१०–११%

स्वास्थ्य अवस्था

सूचक तथ्याङ्क
शिशु मृत्युदर २७ प्रति १,००० जीवित जन्म
मातृ मृत्युदर १५१ प्रति १,०००,०० जीवित जन्म
जीवन प्रत्याशा ७०.५ वर्ष
सरकारी अस्पताल ~१,३००+
स्वास्थ्य बजेट कुल बजेटको ~५–७%

सामाजिक सुरक्षा

प्रमुख कार्यक्रमहरू

• वृद्ध भत्ता: ७० वर्ष माथि (दलित ६० वर्ष) — रु. ४,०००/महिना
• एकल महिला भत्ता: रु. ३,०००/महिना
• अपाङ्गता भत्ता: वर्गअनुसार
• बाल संरक्षण अनुदान: ५ वर्षमुनि
• राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा: परिवारपिच्छे रु. ३,५०० प्रिमियम, रु. १ लाख सुविधा

Quick Recall:
• निःशुल्क आधारभूत शिक्षा: संविधानले सुनिश्चित
• त्रिभुवन विश्वविद्यालय स्थापना: २०१६ बि.स.
• TUTH (त्रिवि शिक्षण अस्पताल): सबैभन्दा ठूलो सरकारी अस्पताल
• NHRC: राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालको सामाजिक सुरक्षा प्रणालीको विश्लेषण गर्नुस्। (५ अंक)
२. गुणस्तरीय शिक्षा सुनिश्चित गर्न नेपाल सरकारले गर्नुपर्ने कार्यहरू के हुन्? (१० अंक)