Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Nayab Subba – Second Paper

पाठ्यक्रम

  1. पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा द्वितीय पत्र

नेपालको भूगोल

  1. नेपालको भौगोलिक अवस्था
  2. नदी, ताल र हिमशिखरहरू
  3. राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र र जैविक विविधता

जनसंख्या र समाज

  1. जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
  2. जातजाति, भाषा र धर्म — विस्तृत विश्लेषण
  3. सामाजिक समस्या — लैंगिक असमानता, गरिबी र सीमान्तीकरण

आर्थिक अवस्था

  1. नेपालको आर्थिक अवस्था
  2. बैंकिङ र वित्तीय प्रणाली
  3. विदेश व्यापार, भुक्तानी सन्तुलन र विप्रेषण

कृषि र भूमि व्यवस्था

  1. कृषि तथा भूमि व्यवस्था
  2. सहकारी, कृषि वित्त र खाद्य सुरक्षा

उद्योग, व्यापार र पर्यटन

  1. उद्योग, व्यापार र पर्यटन
  2. औद्योगिक नीति, SEZ र व्यापार प्रवर्द्धन

पूर्वाधार विकास

  1. पूर्वाधार विकास
  2. जलविद्युत परियोजना र ऊर्जा नीति

शिक्षा र स्वास्थ्य

  1. शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकास
  2. राष्ट्रिय शिक्षा नीति र उच्च शिक्षा
  3. स्वास्थ्य प्रणाली, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा र SDG

राजनीतिक अवस्था

  1. नेपालको राजनीतिक अवस्था
  2. प्रमुख राजनीतिक दल, गठबन्धन र समसामयिक राजनीति

संविधान र मौलिक हक

  1. नेपालको संविधान: परिचय र विशेषता
  2. मौलिक हक — धारा अनुसार विस्तृत विवरण
  3. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू (धारा ५१)

राज्यका अंगहरू

  1. राज्यका अंगहरू
  2. राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषदका अधिकार
  3. संसदीय प्रक्रिया — विधेयक, बजेट र समिति

संघीय संरचना

  1. संघीय संरचना र सरकारका तहरू
  2. राजस्व बाँडफाँड र NNRFC

स्थानीय सरकार

  1. स्थानीय सरकार
  2. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र न्यायिक समिति

लोकतन्त्र र सुशासन

  1. लोकतन्त्र र सुशासन
  2. भ्रष्टाचार निवारण ऐन र CIAA

निर्वाचन प्रणाली

  1. निर्वाचन प्रणाली र राजनीतिक दल
  2. निर्वाचन कानून — मतदाता नामावली, आचारसंहिता र विवाद

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध

  1. नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र परराष्ट्र नीति
  2. नेपालका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि र सम्झौता

मानव अधिकार

  1. मानव अधिकार र सामाजिक न्याय
  2. CRC, CEDAW र UPR — अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र

सार्वजनिक प्रशासन

  1. सार्वजनिक प्रशासन: अवधारणा र सिद्धान्त
  2. Weber, Fayol, Taylor — प्रशासनिक विचारक र सिद्धान्त

निजामती सेवा

  1. निजामती सेवा र कर्मचारी प्रशासन
  2. निजामती सेवा ऐन, २०४९ — प्रमुख धाराहरू र व्यवस्था

सेवा प्रवाह र बडापत्र

  1. सार्वजनिक सेवा प्रवाह र नागरिक बडापत्र
  2. सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ र RTI कार्यान्वयन

वित्त व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन र बजेट
  2. आन्तरिक नियन्त्रण, लेखापरीक्षण र वित्तीय जवाफदेहिता

विकास योजना

  1. विकास योजना र परियोजना व्यवस्थापन
  2. बजेट तर्जुमा प्रक्रिया, MTEF र परिणाम-आधारित बजेट

कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालय व्यवस्थापन र सूचना व्यवस्थापन
  2. सरकारी पत्राचार, टिप्पणी लेखन र निर्णय प्रक्रिया

नेतृत्व र प्रेरणा

  1. नेतृत्व, प्रेरणा र संगठनात्मक व्यवहार
  2. संगठनात्मक द्वन्द्व, टोली कार्य र परिवर्तन व्यवस्थापन

प्रशासन सुधार

  1. समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
  2. परिणाम-आधारित व्यवस्थापन (RBM), PMES र M&E
एकाइ १.२ — जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
जनगणना २०७८ सामाजिक संरचना

जनसंख्या (राष्ट्रिय जनगणना २०७८)

सूचक तथ्याङ्क
कुल जनसंख्या २,९१,९२,४८०
जनसंख्या वृद्धिदर ०.९२% (२०६८–२०७८)
लिंगानुपात प्रति १०० महिला — ९४.४ पुरुष
घनत्व १९८ प्रति वर्ग कि.मि.
साक्षरता ७६.३%
सहरी जनसंख्या ६६.०८%
औसत आयु ७०.५ वर्ष
कुल परिवार ६४,३४,४३३
औसत परिवार आकार ४.२

जाति/जनजाति र भाषा

विषय विवरण
जाति/जनजाति संख्या १२५+
सबैभन्दा धेरै जाति छेत्री (१६.६%)
सबैभन्दा धेरै भाषा नेपाली (४४.९%)
कुल भाषा १२३
आधिकारिक भाषा नेपाली
सबैभन्दा धेरै धर्म हिन्दू (८१.१%)

मानव विकास सूचकाङ्क (HDI)

सूचक मान
HDI (२०२३) ०.६०१ — मध्यम मानव विकास
विश्व स्थान १४६ औं (१९३ देशमध्ये)
प्रति व्यक्ति आय (GNI) USD ३,५०७ (PPP)
जीवन प्रत्याशा ७०.५ वर्ष
शिक्षामा अपेक्षित वर्ष १२.९ वर्ष
Quick Recall:
• सबैभन्दा धेरै जनसंख्या जिल्ला: काठमाडौं | सबैभन्दा कम: मनाङ
• सबैभन्दा बढी साक्षरता: काठमाडौं | सबैभन्दा कम: रुकुम पश्चिम
• महिला साक्षरता: ७१.५% | पुरुष साक्षरता: ८२.५%
• गण्डकी प्रदेश सबैभन्दा बढी HDI
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालको जनसंख्या वृद्धिले आर्थिक विकासमा पारेका प्रभावहरू उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
२. मानव विकास सूचकाङ्क (HDI) भनेको के हो? नेपालको HDI सुधार गर्न के गर्नुपर्छ? (१० अंक)
Previous राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र र जैविक विविधता Next जातजाति, भाषा र धर्म — विस्तृत विश्लेषण
Prev Post

नेपालको भौगोलिक अवस्था

Next Post

नेपालको आर्थिक अवस्था

img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy