एकाइ १.५ — उद्योग, व्यापार र पर्यटन
औद्योगिक विकास पर्यटन
औद्योगिक विकास पर्यटन
औद्योगिक अवस्था
| प्रकार | उदाहरण | अवस्था |
|---|---|---|
| ठूला उद्योग | हेटौडा सिमेन्ट, बुटवल धागो | धेरैजसो बन्द वा समस्यामा |
| मझौला उद्योग | खाद्य प्रशोधन, पेय पदार्थ | विस्तार भइरहेको |
| साना उद्योग | हस्तकला, कपडा, जुत्ता | रोजगारको मुख्य स्रोत |
| कुटिर उद्योग | धागो, बाँस, थाङ्का | ग्रामीण आय स्रोत |
व्यापार अवस्था
| सूचक | विवरण |
|---|---|
| मुख्य निर्यात | पशमिना, चिया, जडीबुटी, हस्तकला, अलैंची |
| मुख्य आयात | पेट्रोलियम, मेसिनरी, सुन, कपडा, औजार |
| व्यापार साझेदार | भारत (७०%+), चीन, अमेरिका, जर्मनी |
| व्यापार घाटा | वार्षिक रु. १३–१५ खर्ब |
पर्यटन क्षेत्र
| सूचक | तथ्याङ्क |
|---|---|
| पर्यटक आगमन (२०२३) | ~१० लाख |
| पर्यटन आम्दानी | GDP को ~२–३% |
| विश्व सम्पदा स्थल | ४ सांस्कृतिक + ४ प्राकृतिक = ८ वटा |
| मुख्य गन्तव्य | काठमाडौं, पोखरा, चितवन, लुम्बिनी |
नेपालका ८ विश्व सम्पदा स्थल
सांस्कृतिक (४): काठमाडौं उपत्यका, लुम्बिनी, चाँगुनारायण, पशुपतिनाथ क्षेत्र
प्राकृतिक (४): सगरमाथा, चितवन, बर्दिया, शुक्लाफाँट (प्रस्तावित)
Quick Recall:
• पर्यटन वर्ष: नेपाल पर्यटन वर्ष २०२५ घोषित
• “भिजिट नेपाल” अभियान: २०२०, सारिएको छ
• हिमाल आरोहण: मनास्लु, एभरेस्ट, कञ्चनजङ्घा — प्रमुख
• होम स्टे पर्यटन: ग्रामीण पर्यटन विस्तारमा प्रभावकारी
• पर्यटन वर्ष: नेपाल पर्यटन वर्ष २०२५ घोषित
• “भिजिट नेपाल” अभियान: २०२०, सारिएको छ
• हिमाल आरोहण: मनास्लु, एभरेस्ट, कञ्चनजङ्घा — प्रमुख
• होम स्टे पर्यटन: ग्रामीण पर्यटन विस्तारमा प्रभावकारी
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालको पर्यटन उद्योगको विकासमा देखिएका समस्या र सम्भावना के-के छन्? (५ अंक)
२. नेपालको व्यापार सन्तुलन सुधार गर्न औद्योगीकरणको भूमिका छलफल गर्नुस्। (१० अंक)
१. नेपालको पर्यटन उद्योगको विकासमा देखिएका समस्या र सम्भावना के-के छन्? (५ अंक)
२. नेपालको व्यापार सन्तुलन सुधार गर्न औद्योगीकरणको भूमिका छलफल गर्नुस्। (१० अंक)