एकाइ ३.५ — विकास योजना र परियोजना व्यवस्थापन
खण्ड C Development Planning

राष्ट्रिय योजनाको विकास क्रम

योजना अवधि मुख्य जोड
पहिलो २०१३–२०१८ आधारभूत पूर्वाधार
पाँचौं २०३३–२०३७ विकेन्द्रीकरण
आठौं २०४९–२०५४ उदारीकरण
नवौं २०५४–२०५९ गरिबी निवारण
तेह्रौं २०७०–२०७२ सुशासन र समृद्धि
चौधौं २०७३–२०७५ संघीयता संक्रमण
पन्ध्रौं २०७६–२०८१ LDC स्नातक, दिगो विकास

परियोजना व्यवस्थापन चक्र

PCM (Project Cycle Management)

• पहिचान: आवश्यकता पहिचान, सम्भाव्यता अध्ययन
• तर्जुमा: DPR, लागत अनुमान, कार्यान्वयन योजना
• स्वीकृति: NPC र मन्त्रालय स्वीकृति
• कार्यान्वयन: ठेक्का, निर्माण, अनुगमन
• मूल्याङ्कन: प्रभाव मूल्याङ्कन, सिकाइ

दिगो विकास लक्ष्य (SDGs)

नेपालको SDG प्रतिबद्धता

• कुल १७ लक्ष्य, १६९ सूचक
• सन् २०१५ मा UN द्वारा अवलम्बन
• लक्ष्य मिति: सन् २०३०
• नेपालको VNR (Voluntary National Review) नियमित प्रस्तुत
• SDG कार्यान्वयनमा स्थानीय तहको भूमिका महत्त्वपूर्ण

Quick Recall:
• NPC (राष्ट्रिय योजना आयोग): स्थापना २०१३ बि.स. — PM अध्यक्ष
• पन्ध्रौं योजनाको दीर्घकालिन सोच: “समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली”
• SDG Goal 1: गरिबी उन्मूलन | Goal 16: शान्ति र न्याय
• LDC स्नातक: CDP को सिफारिस २०२३ — नेपाल २०२६ सम्म
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. दिगो विकास लक्ष्य (SDGs) र नेपालको विकास योजनाबीचको सम्बन्ध छलफल गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालमा विकास परियोजना समयमा सम्पन्न नहुनुका कारण र समाधानका उपाय के हुन्? (१० अंक)