समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार

एकाइ ३.८ — समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
खण्ड C Reform

प्रशासन सुधारका प्रयास

समय	आयोग/कार्यक्रम	मुख्य सिफारिस
२०२५ बि.स.	बुच आयोग	प्रशासन सुधार
२०४८	प्रशासन सुधार आयोग	विकेन्द्रीकरण
२०५५	प्रशासन सुधार आयोग	रिइन्जिनियरिङ
२०६५	प्रशासन पुनर्संरचना	संघीयता तयारी
२०७२+	कर्मचारी समायोजन	संघीय संरचनामा कर्मचारी

ई-गभर्नेन्स र डिजिटल नेपाल

Digital Nepal Framework (DNF)

• प्राथमिकता क्षेत्र: कृषि, स्वास्थ्य, शिक्षा, ऊर्जा, पर्यटन, वित्त, शहर, आईसीटी
• लक्ष्य: सन् २०३० सम्म डिजिटल अर्थतन्त्र
• MoICS मार्फत कार्यान्वयन

भ्रष्टाचार नियन्त्रण

निकाय	भूमिका
CIAA	भ्रष्टाचारको अनुसन्धान र अभियोजन
विशेष अदालत	भ्रष्टाचार मुद्दाको सुनुवाइ
महालेखा परीक्षक	सरकारी खर्चको लेखापरीक्षण
PAC	संसदीय सार्वजनिक लेखा समिति
RTI	सूचनाको हक — पारदर्शिता

जोखिम व्यवस्थापन

सार्वजनिक प्रशासनमा जोखिम

• वित्तीय जोखिम: बजेट अभाव, वित्त दुरुपयोग
• परिचालन जोखिम: प्रणाली विफलता
• सुरक्षा जोखिम: साइबर आक्रमण, डेटा चुहावट
• प्रतिष्ठात्मक जोखिम: सेवा विफलता
• जोखिम न्यूनीकरण: नियमित अनुगमन, आन्तरिक नियन्त्रण

Quick Recall:
• Open Government Partnership (OGP): नेपाल सदस्य
• UNCAC: भ्रष्टाचार विरुद्ध UN सम्झौता — नेपाल पक्ष राष्ट्र
• WGI: World Governance Indicators — विश्व बैंकको सुशासन मापन
• Whole-of-Government Approach: सबै निकाय मिलेर काम

सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालमा प्रशासन सुधारका प्रयास र तिनको प्रभावको मूल्याङ्कन गर्नुस्। (१० अंक)
२. डिजिटल सुशासनले सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा के परिवर्तन ल्याउन सक्छ? (५ अंक)