Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Nayab Subba – Second Paper

पाठ्यक्रम

  1. पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा द्वितीय पत्र

नेपालको भूगोल

  1. नेपालको भौगोलिक अवस्था
  2. नदी, ताल र हिमशिखरहरू
  3. राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र र जैविक विविधता

जनसंख्या र समाज

  1. जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
  2. जातजाति, भाषा र धर्म — विस्तृत विश्लेषण
  3. सामाजिक समस्या — लैंगिक असमानता, गरिबी र सीमान्तीकरण

आर्थिक अवस्था

  1. नेपालको आर्थिक अवस्था
  2. बैंकिङ र वित्तीय प्रणाली
  3. विदेश व्यापार, भुक्तानी सन्तुलन र विप्रेषण

कृषि र भूमि व्यवस्था

  1. कृषि तथा भूमि व्यवस्था
  2. सहकारी, कृषि वित्त र खाद्य सुरक्षा

उद्योग, व्यापार र पर्यटन

  1. उद्योग, व्यापार र पर्यटन
  2. औद्योगिक नीति, SEZ र व्यापार प्रवर्द्धन

पूर्वाधार विकास

  1. पूर्वाधार विकास
  2. जलविद्युत परियोजना र ऊर्जा नीति

शिक्षा र स्वास्थ्य

  1. शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकास
  2. राष्ट्रिय शिक्षा नीति र उच्च शिक्षा
  3. स्वास्थ्य प्रणाली, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा र SDG

राजनीतिक अवस्था

  1. नेपालको राजनीतिक अवस्था
  2. प्रमुख राजनीतिक दल, गठबन्धन र समसामयिक राजनीति

संविधान र मौलिक हक

  1. नेपालको संविधान: परिचय र विशेषता
  2. मौलिक हक — धारा अनुसार विस्तृत विवरण
  3. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू (धारा ५१)

राज्यका अंगहरू

  1. राज्यका अंगहरू
  2. राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषदका अधिकार
  3. संसदीय प्रक्रिया — विधेयक, बजेट र समिति

संघीय संरचना

  1. संघीय संरचना र सरकारका तहरू
  2. राजस्व बाँडफाँड र NNRFC

स्थानीय सरकार

  1. स्थानीय सरकार
  2. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र न्यायिक समिति

लोकतन्त्र र सुशासन

  1. लोकतन्त्र र सुशासन
  2. भ्रष्टाचार निवारण ऐन र CIAA

निर्वाचन प्रणाली

  1. निर्वाचन प्रणाली र राजनीतिक दल
  2. निर्वाचन कानून — मतदाता नामावली, आचारसंहिता र विवाद

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध

  1. नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र परराष्ट्र नीति
  2. नेपालका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि र सम्झौता

मानव अधिकार

  1. मानव अधिकार र सामाजिक न्याय
  2. CRC, CEDAW र UPR — अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र

सार्वजनिक प्रशासन

  1. सार्वजनिक प्रशासन: अवधारणा र सिद्धान्त
  2. Weber, Fayol, Taylor — प्रशासनिक विचारक र सिद्धान्त

निजामती सेवा

  1. निजामती सेवा र कर्मचारी प्रशासन
  2. निजामती सेवा ऐन, २०४९ — प्रमुख धाराहरू र व्यवस्था

सेवा प्रवाह र बडापत्र

  1. सार्वजनिक सेवा प्रवाह र नागरिक बडापत्र
  2. सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ र RTI कार्यान्वयन

वित्त व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन र बजेट
  2. आन्तरिक नियन्त्रण, लेखापरीक्षण र वित्तीय जवाफदेहिता

विकास योजना

  1. विकास योजना र परियोजना व्यवस्थापन
  2. बजेट तर्जुमा प्रक्रिया, MTEF र परिणाम-आधारित बजेट

कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालय व्यवस्थापन र सूचना व्यवस्थापन
  2. सरकारी पत्राचार, टिप्पणी लेखन र निर्णय प्रक्रिया

नेतृत्व र प्रेरणा

  1. नेतृत्व, प्रेरणा र संगठनात्मक व्यवहार
  2. संगठनात्मक द्वन्द्व, टोली कार्य र परिवर्तन व्यवस्थापन

प्रशासन सुधार

  1. समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
  2. परिणाम-आधारित व्यवस्थापन (RBM), PMES र M&E
कृषि वित्त र सहकारी क्षेत्र
सहकारी खाद्य सुरक्षा

सहकारी क्षेत्र

सूचक तथ्याङ्क
कुल सहकारी ~३४,००० (देशव्यापी)
सदस्य ~७० लाख
कुल बचत रु. ४–५ खर्ब
कृषि सहकारी सर्वाधिक संख्या
नियामक सहकारी विभाग (संघीय)

सहकारीका प्रकार

• कृषि सहकारी: बीउ, मल, बजार व्यवस्था
• बचत तथा ऋण सहकारी: वित्तीय सेवा
• उत्पादन सहकारी: दूध, तरकारी, फलफूल
• उपभोक्ता सहकारी: सस्तो मूल्यमा सामान
• सहकारी ऐन: २०७४ — नयाँ कानूनी संरचना

कृषि वित्त

संस्था भूमिका
कृषि विकास बैंक कृषकलाई कर्जा, ग्रामीण वित्त
लघुवित्त साना कृषकलाई समूह कर्जा
सहकारी स्थानीय वित्तीय पहुँच
ARDC कृषि पुनर्वित्त विकास कोष

खाद्य सुरक्षा

अवस्था विवरण
खाद्य आत्मनिर्भरता तराईमा बढी, हिमाल/पहाडमा कमी
खाद्य असुरक्षित जिल्ला कर्णाली र सुदूरपश्चिमका केही जिल्ला
राष्ट्रिय खाद्यान्न नीति उत्पादन वृद्धि + भण्डारण + वितरण
WFP भूमिका संकटकालीन खाद्य सहायता
Quick Recall:
• कृषि विकास बैंक: पहिलो कृषि बैंक (२०२५ बि.स.)
• सहकारी विभाग: भूमि व्यवस्था तथा अभिलेख विभागसँग एकीकृत
• AKC: कृषि ज्ञान केन्द्र — जिल्लास्तरमा
• जैविक कृषि नीति: नेपाल अर्गानिक कृषि नीति
• प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना (PMAMP)
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालमा सहकारीको भूमिका र यसका चुनौती उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
२. नेपालको खाद्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्न के-कस्ता रणनीति अवलम्बन गर्नुपर्छ? (५ अंक)
Previous कृषि तथा भूमि व्यवस्था Next उद्योग, व्यापार र पर्यटन
Prev Post

विदेश व्यापार, भुक्तानी सन्तुलन.

Next Post

औद्योगिक नीति, SEZ र.

img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy