नेपालको शिक्षा प्रणाली
शिक्षा नीति उच्च शिक्षा

शिक्षाको संरचना

तह कक्षा अवधि व्यवस्था
आधारभूत शिक्षा १–८ ८ वर्ष निःशुल्क र अनिवार्य (संविधान धारा ३१)
माध्यमिक शिक्षा ९–१२ ४ वर्ष SEE + Grade 11-12
उच्च शिक्षा स्नातक र माथि — विश्वविद्यालय

विश्वविद्यालयहरू

विश्वविद्यालय स्थापना विशेषता
त्रिभुवन विश्वविद्यालय २०१६ बि.स. सबैभन्दा ठूलो; ६ लाख+ विद्यार्थी
काठमाडौं विश्वविद्यालय २०४८ इञ्जिनियरिङ, विज्ञान
पोखरा विश्वविद्यालय २०५३ गण्डकी क्षेत्र
पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय २०५१ पूर्वी नेपाल
नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय २०४३ संस्कृत शिक्षा
मध्यपश्चिमाञ्चल २०६७ सुर्खेत केन्द्र
सुदूरपश्चिम २०७० धनगढी केन्द्र

राष्ट्रिय शिक्षा नीति २०७६

मुख्य प्राथमिकताहरू

• आधारभूत शिक्षामा सबैको पहुँच
• व्यावसायिक तथा प्राविधिक शिक्षा विस्तार
• शिक्षकको गुणस्तर सुधार
• आईसीटी एकीकरण
• स्थानीय भाषामा शिक्षा
• दोहोरो भाषा शिक्षण

Quick Recall:
• SEE: माध्यमिक शिक्षा परीक्षा — कक्षा १० को अन्त्यमा
• CTEVT: प्राविधिक शिक्षा परिषद
• UGC: विश्वविद्यालय अनुदान आयोग
• शिक्षा बजेट: कुलको ~१०–११%
• GER (सकल भर्ना दर): आधारभूतमा ~९५%, उच्च शिक्षामा कम
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपालमा शिक्षाको गुणस्तर सुधार गर्न कस्ता उपाय अवलम्बन गर्नुपर्छ? (१० अंक)
२. प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षाले रोजगार समस्या समाधानमा कसरी सहयोग गर्न सक्छ? (५ अंक)