कार्यपालिकाका विस्तृत अधिकार
धारा ७०–९७ कार्यपालिका

राष्ट्रपतिका अधिकार

अधिकार धारा विवरण
कानून प्रमाणीकरण ११४ संसदले पारित विधेयकमा हस्ताक्षर
क्षमादान – कैदीलाई माफी दिन सक्छ
संकटकाल २७३ PM को सिफारिसमा घोषणा
नियुक्ति – संवैधानिक पदाधिकारी नियुक्ति
सन्देश ११२ संसदमा सम्बोधन
अध्यादेश ११४ संसद बन्द हुँदा PM को सिफारिसमा

प्रधानमन्त्रीका अधिकार

अधिकार विवरण
कार्यकारी नेतृत्व मन्त्रिपरिषदको अध्यक्ष; सबै नीति निर्णय
मन्त्री नियुक्ति राष्ट्रपतिमार्फत मन्त्री नियुक्ति
संसद विघटन परिस्थितिमा राष्ट्रपतिलाई सिफारिस
संकटकाल राष्ट्रपतिलाई सिफारिस
विदेश नीति व्यवहारिक नेतृत्व

अविश्वासको प्रस्ताव

प्रक्रिया (धारा १००)

• प्रतिनिधि सभाका कम्तिमा एक चौथाइ सदस्यले दस्तखत गरी प्रस्ताव दर्ता
• पछिल्लो विश्वासको प्रस्ताव वा अविश्वासको प्रस्तावको २ वर्षपछि मात्र
• ७ दिनपछि मतदान
• साधारण बहुमतले पारित भए PM बर्खास्त
• नयाँ PM बनाउन नसके राष्ट्रपतिले सभा विघटन गर्न सक्छ

Quick Recall:
• PM हुन: प्रतिनिधि सभाको बहुमत — धारा ७६
• मन्त्रिपरिषद प्रतिनिधि सभाप्रति सामूहिक जवाफदेही
• अध्यादेश: संसद सत्र नभएको बेलामा — ६० दिनभित्र अनुमोदन चाहिन्छ
• राष्ट्रपतिको निर्वाचन: संघीय संसद + प्रदेश सभाको संयुक्त बैठक
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिको सम्बन्ध नेपालको संविधानमा कसरी परिभाषित छ? (५ अंक)
२. संसदीय सरकार प्रणालीमा जवाफदेहिताका संयन्त्र के हुन्? (५ अंक)