नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि-सम्झौता
द्विपक्षीय बहुपक्षीय

भारतसँगका प्रमुख सन्धि-सम्झौता

सन्धि/सम्झौता वर्ष मुख्य विषय स्थिति
नेपाल-भारत शान्ति तथा मित्रता सन्धि १९५० खुला सिमाना, नागरिक अधिकार पुनरावलोकन माग
कोशी सम्झौता १९५४ जलाधार व्यवस्थापन नेपाल असन्तुष्ट
गण्डक सम्झौता १९५९ गण्डक बाँध, सिँचाइ विवादास्पद
महाकाली सन्धि १९९६ पञ्चेश्वर बाँध कार्यान्वयन अड्किएको
व्यापार तथा पारवहन सन्धि नवीकृत व्यापार पहुँच, भारतीय बन्दरगाह सक्रिय

चीनसँगका प्रमुख सम्झौता

सम्झौता वर्ष विषय
नेपाल-चीन सीमा सन्धि १९६१ सीमा निर्धारण
BRI (Belt and Road Initiative) २०१७ पूर्वाधार सहयोग
व्यापार तथा पारवहन सम्झौता २०१६ तेस्रो देशमार्फत व्यापार
विद्युत व्यापार सम्झौता २०२४ नेपालबाट चीनलाई बिजुली

नेपाल अनुमोदित बहुपक्षीय सन्धि

प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिहरू

• ICCPR — नागरिक-राजनीतिक हक: अनुमोदन
• ICESCR — आर्थिक-सामाजिक-सांस्कृतिक हक: अनुमोदन
• CRC — बाल अधिकार: अनुमोदन (१९९०)
• CEDAW — महिला भेदभाव उन्मूलन: अनुमोदन (१९९१)
• CAT — यातना विरुद्ध: अनुमोदन
• Paris Agreement — जलवायु: हस्ताक्षर र अनुमोदन
• UNCAC — भ्रष्टाचार विरुद्ध: पक्ष राष्ट्र

Quick Recall:
• १९५० को सन्धि: नेपाली-भारतीय नागरिकले एक-अर्को देशमा समान अधिकार
• BRI: चीनको “एक पट्टा एक सडक” — नेपाल MOU हस्ताक्षरकर्ता
• SAARC मुख्यालय: काठमाडौं — स्थापना १९८५
• BIMSTEC: बंगालको खाडी क्षेत्रीय सहयोग — नेपाल सदस्य
• WTO: नेपाल २०४ औं सदस्य (सन् २००४)
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. नेपाल-भारत १९५० को सन्धि विवादास्पद किन छ? पुनरावलोकनको आवश्यकता छ कि छैन? (१० अंक)
२. BRI अन्तर्गत नेपालले गर्नुपर्ने सावधानी र अवसर के हुन्? (५ अंक)