Skip to content
logo-loksewa-online
  • Loksewa Online Notes
  • Courses
  • Blog
  • Contact Us
  • About Us

Course Outline

Nayab Subba – Second Paper

पाठ्यक्रम

  1. पाठ्यक्रम — नायब सुब्बा द्वितीय पत्र

नेपालको भूगोल

  1. नेपालको भौगोलिक अवस्था
  2. नदी, ताल र हिमशिखरहरू
  3. राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र र जैविक विविधता

जनसंख्या र समाज

  1. जनसंख्या तथा सामाजिक अवस्था
  2. जातजाति, भाषा र धर्म — विस्तृत विश्लेषण
  3. सामाजिक समस्या — लैंगिक असमानता, गरिबी र सीमान्तीकरण

आर्थिक अवस्था

  1. नेपालको आर्थिक अवस्था
  2. बैंकिङ र वित्तीय प्रणाली
  3. विदेश व्यापार, भुक्तानी सन्तुलन र विप्रेषण

कृषि र भूमि व्यवस्था

  1. कृषि तथा भूमि व्यवस्था
  2. सहकारी, कृषि वित्त र खाद्य सुरक्षा

उद्योग, व्यापार र पर्यटन

  1. उद्योग, व्यापार र पर्यटन
  2. औद्योगिक नीति, SEZ र व्यापार प्रवर्द्धन

पूर्वाधार विकास

  1. पूर्वाधार विकास
  2. जलविद्युत परियोजना र ऊर्जा नीति

शिक्षा र स्वास्थ्य

  1. शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकास
  2. राष्ट्रिय शिक्षा नीति र उच्च शिक्षा
  3. स्वास्थ्य प्रणाली, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा र SDG

राजनीतिक अवस्था

  1. नेपालको राजनीतिक अवस्था
  2. प्रमुख राजनीतिक दल, गठबन्धन र समसामयिक राजनीति

संविधान र मौलिक हक

  1. नेपालको संविधान: परिचय र विशेषता
  2. मौलिक हक — धारा अनुसार विस्तृत विवरण
  3. राज्यका निर्देशक सिद्धान्त र नीतिहरू (धारा ५१)

राज्यका अंगहरू

  1. राज्यका अंगहरू
  2. राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषदका अधिकार
  3. संसदीय प्रक्रिया — विधेयक, बजेट र समिति

संघीय संरचना

  1. संघीय संरचना र सरकारका तहरू
  2. राजस्व बाँडफाँड र NNRFC

स्थानीय सरकार

  1. स्थानीय सरकार
  2. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र न्यायिक समिति

लोकतन्त्र र सुशासन

  1. लोकतन्त्र र सुशासन
  2. भ्रष्टाचार निवारण ऐन र CIAA

निर्वाचन प्रणाली

  1. निर्वाचन प्रणाली र राजनीतिक दल
  2. निर्वाचन कानून — मतदाता नामावली, आचारसंहिता र विवाद

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध

  1. नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र परराष्ट्र नीति
  2. नेपालका प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि र सम्झौता

मानव अधिकार

  1. मानव अधिकार र सामाजिक न्याय
  2. CRC, CEDAW र UPR — अन्तर्राष्ट्रिय संयन्त्र

सार्वजनिक प्रशासन

  1. सार्वजनिक प्रशासन: अवधारणा र सिद्धान्त
  2. Weber, Fayol, Taylor — प्रशासनिक विचारक र सिद्धान्त

निजामती सेवा

  1. निजामती सेवा र कर्मचारी प्रशासन
  2. निजामती सेवा ऐन, २०४९ — प्रमुख धाराहरू र व्यवस्था

सेवा प्रवाह र बडापत्र

  1. सार्वजनिक सेवा प्रवाह र नागरिक बडापत्र
  2. सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ र RTI कार्यान्वयन

वित्त व्यवस्थापन

  1. सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन र बजेट
  2. आन्तरिक नियन्त्रण, लेखापरीक्षण र वित्तीय जवाफदेहिता

विकास योजना

  1. विकास योजना र परियोजना व्यवस्थापन
  2. बजेट तर्जुमा प्रक्रिया, MTEF र परिणाम-आधारित बजेट

कार्यालय व्यवस्थापन

  1. कार्यालय व्यवस्थापन र सूचना व्यवस्थापन
  2. सरकारी पत्राचार, टिप्पणी लेखन र निर्णय प्रक्रिया

नेतृत्व र प्रेरणा

  1. नेतृत्व, प्रेरणा र संगठनात्मक व्यवहार
  2. संगठनात्मक द्वन्द्व, टोली कार्य र परिवर्तन व्यवस्थापन

प्रशासन सुधार

  1. समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
  2. परिणाम-आधारित व्यवस्थापन (RBM), PMES र M&E
परिणाम-आधारित व्यवस्थापन र अनुगमन
RBM PMES M&E

RBM को परिचय

पक्ष विवरण
परिभाषा इनपुटभन्दा परिणाममा जोड दिने व्यवस्थापन
उद्गम UN, विश्व बैंक — १९९०को दशकदेखि
नेपालमा PMES, NPC को वार्षिक कार्यक्रम र APA
मुख्य औजार Logframe, Results Framework, KPI

Results Chain

परिणाम श्रृंखला

Input (स्रोत: बजेट, जनशक्ति)
↓
Activity (गरिने काम: तालिम, निर्माण)
↓
Output (प्रत्यक्ष उत्पादन: तालिम पाएका व्यक्ति, बनेको सडक)
↓
Outcome (मध्यकालीन परिवर्तन: बेरोजगारी कम, यातायात सुधार)
↓
Impact (दीर्घकालीन: गरिबी न्यूनीकरण, जीवनस्तर वृद्धि)

PMES (नेपालमा कार्यसम्पादन मूल्याङ्कन)

तत्त्व विवरण
APA वार्षिक कार्यसम्पादन सम्झौता — मन्त्री र सचिवबीच
विभागीय APA सचिव र विभागीय प्रमुखबीच
व्यक्तिगत मूल्याङ्कन PMES फारम — वार्षिक
बढुवासँग जोड उच्च मूल्याङ्कन → बढुवामा थप अंक
समस्या औपचारिकता मात्र — वास्तविक मूल्याङ्कन कम

अनुगमन र मूल्याङ्कन (M&E)

पक्ष अनुगमन मूल्याङ्कन
कहिले? निरन्तर — कार्यान्वयनकाल मध्य र अन्तमा
के हेर्छ? प्रगति, Input-Output Outcome-Impact
को गर्छ? आन्तरिक टोली बाह्य विशेषज्ञ
नतिजा सुधारात्मक कार्य सिकाइ र नीति
Quick Recall:
• KPI: Key Performance Indicators — परिणाम मापनका सूचक
• Balanced Scorecard: वित्त + ग्राहक + प्रक्रिया + शिक्षा
• OGP (Open Government Partnership): नेपाल सदस्य — पारदर्शिता
• Whole-of-Government Approach: सबै निकाय एकीकृत
• M&E फ्रेमवर्क: NPC ले तयार गर्छ
सम्भावित प्रश्नहरू:
१. परिणाम-आधारित व्यवस्थापन (RBM) र परम्परागत व्यवस्थापनबीचको भिन्नता उल्लेख गर्नुस्। (५ अंक)
२. PMES प्रणालीको उद्देश्य र नेपालमा यसको कार्यान्वयनमा देखिएका चुनौती के हुन्? (१० अंक)
Previous समसामयिक शासन र प्रशासन सुधार
Prev Post

संगठनात्मक द्वन्द्व, टोली कार्य.
Next Post

पाठ्यक्रम र परीक्षा योजना.
img img
© Losewaonline.com, 2026
  • Privacy Policy
  • Terms of Use
  • Disclaimer
  • Editorial Policy
  • Cookie Policy