रारा ताल, मुगु। स्रोत: Wikimedia Commons / CC0.
नेपालका नदीहरू
नेपाल जलस्रोतमा धनी देश हो। लोक सेवा तयारीमा नदीको उत्पत्ति, सहायक नदी, भारत पुगेपछि बदलिने नाम, ताल र कुण्डका तथ्य विशेष महत्त्वका हुन्छन्।
सामान्य तथ्य
- नेपालमा साना-ठूला गरी करिब ६,००० भन्दा बढी नदी छन्।
- ११ km भन्दा लामो नदी करिब १०० वटा मानिन्छ।
- नेपालको कुल भूभागको करिब ०.७% भाग पानीले ढाकेको छ।
- अति तीव्र गतिसँग बग्ने नदी: कर्णाली।
- विश्वको सर्वोच्च स्थानबाट उत्पत्ति भएको नदी: अरुण।
- सबैभन्दा साँघुरो गल्छी बनाएर बग्ने नदी: सेती गण्डकी।
- सर्वोच्च हिमस्रोत भएको नदी: दुधकोशी।
मुख्य नदी प्रणाली
| नदी |
जलविद्युत क्षमता |
लम्बाइ |
प्रमुख सहायक नदी |
| कोशी |
२२,००० MW |
७२० km |
तमोर, अरुण, दुधकोशी, लिखु, तामाकोशी, सुनकोशी, इन्द्रावती |
| गण्डकी |
२१,००० MW |
३३८ km |
त्रिशूली, बूढीगण्डकी, दरौंदी, मर्स्याङ्दी, मादी, सेती, कालीगण्डकी |
| कर्णाली |
३२,००० MW |
५०७ km |
सानो भेरी, ठूली भेरी, मुगु कर्णाली, तिला, हुम्ला कर्णाली, बूढीगंगा, सेती |
भारत पुगेपछि बदलिने नाम
- महाकाली: शारदा
- मेची: महानन्दा
- कर्णाली: घाघरा
- बबई: सरयू
- कन्काई: बिरिङ
प्रमुख ताल
| ताल |
जिल्ला |
विशेषता |
| रारा ताल |
मुगु |
नेपालको ठूलो ताल, महेन्द्र ताल पनि भनिन्छ। |
| शे-फोक्सुण्डो ताल |
डोल्पा |
नेपालको गहिरो तालका रूपमा पढिन्छ। |
| फेवा ताल |
कास्की |
अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रेको छाया देखिने ताल। |
| तिलिचो ताल |
मनाङ |
उच्च हिमाली तालका रूपमा प्रसिद्ध। |
| घोडाघोडी ताल |
कैलाली |
रामसार सूचीमा सूचीकृत सिमसार। |
कुण्ड र जिल्लाहरू
- गोसाइँकुण्ड: रसुवा
- दामोदर कुण्ड: मुस्ताङ
- दुधकुण्ड: सोलुखुम्बु
- रसुवा: कुण्डै-कुण्डको जिल्ला भनेर चिनिन्छ।