रारा ताल - scvishnu7/phuchche, CC0, Wikimedia Commons
रारा ताल, मुगु। स्रोत: Wikimedia Commons / CC0.

नेपालका नदीहरू

नेपाल जलस्रोतमा धनी देश हो। लोक सेवा तयारीमा नदीको उत्पत्ति, सहायक नदी, भारत पुगेपछि बदलिने नाम, ताल र कुण्डका तथ्य विशेष महत्त्वका हुन्छन्।

सामान्य तथ्य

  • नेपालमा साना-ठूला गरी करिब ६,००० भन्दा बढी नदी छन्।
  • ११ km भन्दा लामो नदी करिब १०० वटा मानिन्छ।
  • नेपालको कुल भूभागको करिब ०.७% भाग पानीले ढाकेको छ।
  • अति तीव्र गतिसँग बग्ने नदी: कर्णाली।
  • विश्वको सर्वोच्च स्थानबाट उत्पत्ति भएको नदी: अरुण।
  • सबैभन्दा साँघुरो गल्छी बनाएर बग्ने नदी: सेती गण्डकी।
  • सर्वोच्च हिमस्रोत भएको नदी: दुधकोशी।

मुख्य नदी प्रणाली

नदी जलविद्युत क्षमता लम्बाइ प्रमुख सहायक नदी
कोशी २२,००० MW ७२० km तमोर, अरुण, दुधकोशी, लिखु, तामाकोशी, सुनकोशी, इन्द्रावती
गण्डकी २१,००० MW ३३८ km त्रिशूली, बूढीगण्डकी, दरौंदी, मर्स्याङ्दी, मादी, सेती, कालीगण्डकी
कर्णाली ३२,००० MW ५०७ km सानो भेरी, ठूली भेरी, मुगु कर्णाली, तिला, हुम्ला कर्णाली, बूढीगंगा, सेती

भारत पुगेपछि बदलिने नाम

  • महाकाली: शारदा
  • मेची: महानन्दा
  • कर्णाली: घाघरा
  • बबई: सरयू
  • कन्काई: बिरिङ

प्रमुख ताल

ताल जिल्ला विशेषता
रारा ताल मुगु नेपालको ठूलो ताल, महेन्द्र ताल पनि भनिन्छ।
शे-फोक्सुण्डो ताल डोल्पा नेपालको गहिरो तालका रूपमा पढिन्छ।
फेवा ताल कास्की अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रेको छाया देखिने ताल।
तिलिचो ताल मनाङ उच्च हिमाली तालका रूपमा प्रसिद्ध।
घोडाघोडी ताल कैलाली रामसार सूचीमा सूचीकृत सिमसार।

कुण्ड र जिल्लाहरू

  • गोसाइँकुण्ड: रसुवा
  • दामोदर कुण्ड: मुस्ताङ
  • दुधकुण्ड: सोलुखुम्बु
  • रसुवा: कुण्डै-कुण्डको जिल्ला भनेर चिनिन्छ।