काठमाडौं उपत्यकाको ऐतिहासिक संरचना लिच्छवि र मल्लकालीन विकाससँग जोडेर पढिन्छ।

लिच्छविकाल किन महत्त्वपूर्ण?

लिच्छविकाललाई नेपालको इतिहासमा स्वर्णयुगको रूपमा पढिन्छ। अभिलेख, मूर्ति, मन्दिर, मुद्रा, शासन प्रणाली र संस्कृतिको विकासका कारण यो काल लोक सेवा परीक्षामा बारम्बार दोहोरिने विषय हो।

महत्त्वपूर्ण तथ्य

पहिलो लिच्छवि राजा जयदेव प्रथम
आदिपुरुष सुपुष्प
राजभाषा संस्कृत
प्राचीन अभिलेख मालीगाउँमा प्राप्त जयवर्माको अभिलेख
द्वैध शासन सुरु वसन्तदेवको पालामा मानिन्छ

मानदेव

  • चाँगुनारायणको अभिलेखसँग मानदेवको नाम जोडिन्छ।
  • मानाङ्क नामक मुद्रा प्रचलनमा ल्याएको मानिन्छ।
  • नाग र वासुकी पूजाको परम्परा सुरु गरेको उल्लेख पाइन्छ।

अंशुवर्मा

  • महासामन्त पदवी धारण गरेका थिए।
  • कैलाशकुट भवन निर्माणसँग जोडिन्छन्।
  • शब्दविद्या नामक ग्रन्थ लेखेको मानिन्छ।
  • पशुपतिनाथलाई राजमान्यता दिएको कुरा पनि पढिन्छ।

नरेन्द्रदेव र गुणकामदेव

नरेन्द्रदेवलाई रातो मच्छिन्द्रनाथ र भोटो जात्रासँग जोडिन्छ। गुणकामदेवलाई काठमाडौँ/कान्तिपुर शहर, इन्द्रजात्रा, कृष्णजात्रा, लाखेजात्रा र भद्रकाली मन्दिरसँग जोडेर पढिन्छ।