विकास योजना

योजना भनेको सीमित स्रोत साधनलाई प्राथमिकताका आधारमा प्रयोग गरी निश्चित लक्ष्य हासिल गर्ने प्रक्रिया हो। नेपालमा योजनाले आर्थिक वृद्धि, रोजगारी, गरिबी न्यूनीकरण, पूर्वाधार र सामाजिक न्यायलाई जोड दिएको पाइन्छ।

लक्ष्य निर्धारण
स्रोत पहिचान
कार्यक्रम छनोट
कार्यान्वयन र मूल्यांकन

बजेट

बजेट सरकारको आम्दानी र खर्चको वार्षिक वित्तीय योजना हो। यसले सरकारको नीति, प्राथमिकता र विकास दृष्टिकोण देखाउँछ।

बजेट पक्ष अर्थ
राजस्व कर र गैरकर आम्दानी
चालु खर्च तलब, प्रशासन, सेवा सञ्चालन
पुँजीगत खर्च पूर्वाधार, निर्माण, दीर्घकालीन सम्पत्ति सिर्जना
वित्तीय व्यवस्था ऋण भुक्तानी, लगानी, शेयर/ऋण सम्बन्धी व्यवस्था

सार्वजनिक वित्तका स्रोत

  • कर: आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर, अन्तःशुल्क, भन्सार आदि।
  • गैरकर: शुल्क, दस्तुर, जरिवाना, लाभांश, रोयल्टी।
  • वैदेशिक सहायता: अनुदान र ऋण।
  • आन्तरिक ऋण र वैदेशिक ऋण।

असल सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन

  • पारदर्शी बजेट र खर्च।
  • परिणाममुखी कार्यक्रम।
  • समयमै पुँजीगत खर्च।
  • लेखा परीक्षण र जवाफदेहिता।
  • फजुल खर्च नियन्त्रण।
बजेट के हो?

सरकारको वार्षिक आम्दानी र खर्चको वित्तीय योजना।

पुँजीगत खर्चको उदाहरण?

सडक, पुल, भवन, सिंचाइ, विद्युतजस्ता पूर्वाधार निर्माण।

राजस्वका मुख्य प्रकार?

कर राजस्व र गैरकर राजस्व।