विकास योजना
योजना भनेको सीमित स्रोत साधनलाई प्राथमिकताका आधारमा प्रयोग गरी निश्चित लक्ष्य हासिल गर्ने प्रक्रिया हो। नेपालमा योजनाले आर्थिक वृद्धि, रोजगारी, गरिबी न्यूनीकरण, पूर्वाधार र सामाजिक न्यायलाई जोड दिएको पाइन्छ।
लक्ष्य निर्धारण
स्रोत पहिचान
कार्यक्रम छनोट
कार्यान्वयन र मूल्यांकन
स्रोत पहिचान
कार्यक्रम छनोट
कार्यान्वयन र मूल्यांकन
बजेट
बजेट सरकारको आम्दानी र खर्चको वार्षिक वित्तीय योजना हो। यसले सरकारको नीति, प्राथमिकता र विकास दृष्टिकोण देखाउँछ।
| बजेट पक्ष | अर्थ |
|---|---|
| राजस्व | कर र गैरकर आम्दानी |
| चालु खर्च | तलब, प्रशासन, सेवा सञ्चालन |
| पुँजीगत खर्च | पूर्वाधार, निर्माण, दीर्घकालीन सम्पत्ति सिर्जना |
| वित्तीय व्यवस्था | ऋण भुक्तानी, लगानी, शेयर/ऋण सम्बन्धी व्यवस्था |
सार्वजनिक वित्तका स्रोत
- कर: आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर, अन्तःशुल्क, भन्सार आदि।
- गैरकर: शुल्क, दस्तुर, जरिवाना, लाभांश, रोयल्टी।
- वैदेशिक सहायता: अनुदान र ऋण।
- आन्तरिक ऋण र वैदेशिक ऋण।
असल सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन
- पारदर्शी बजेट र खर्च।
- परिणाममुखी कार्यक्रम।
- समयमै पुँजीगत खर्च।
- लेखा परीक्षण र जवाफदेहिता।
- फजुल खर्च नियन्त्रण।
बजेट के हो?
सरकारको वार्षिक आम्दानी र खर्चको वित्तीय योजना।
पुँजीगत खर्चको उदाहरण?
सडक, पुल, भवन, सिंचाइ, विद्युतजस्ता पूर्वाधार निर्माण।
राजस्वका मुख्य प्रकार?
कर राजस्व र गैरकर राजस्व।